پژوهشي در فرهنگ حيا - پسنديده، عباس - الصفحة ٢٧٤
پيمان من خارج است . [١] امام صادق عليه السلامنيز فرموده است كه در اين حكم ، فرقى ميان زن و مرد نيست . [٢] ايشان ، داشتن سه ديوار را كافى ندانسته و فرموده كه بهتر است چهار سمت بام ، پوشيده باشد و ارتفاع آن را از يك وجب تا دو زراع (تقريبا يك متر) ذكر كرده است . [٣] اين ويژگى در معمارى اسلامى وجود داشته و برخى محقّقان در تحليل اين پديده ، تصريح كرده اند كه اين به جهت مصون ماندن زنان از ديد نامحرم بوده است . نكته ديگر ، پوشيدگى درونى خانه هاست و منظور ، محفوظ بودن خانواده ها در برابر ميهمانان نامحرم است . طبيعى است كه برخى ميهمانان با اعضاى خانواده ، نامحرم هستند و لذا معمارى بايد براى اين امر ، چاره اى بينديشد تا خانواده كمتر در ديدِ نامحرم قرار گيرد . معمارى پوشيده ، همه فضاى منزل را در برابر ديدگان نامحرم ، قرار نمى دهد ؛ بلكه فضاهاى خصوصى خانواده (همچون آشپزخانه ، سرويس ها و اتاق هاى استراحت) را كه معمولاً خانم ها بيشتر از آن استفاده مى كنند ، به گونه اى طرّاحى مى كند كه در معرضِ ديد نباشد . در حقيقت ، اين فضاهاى خصوصى تر را با حجابى از معمارى مى پوشانند ؛ امّا در معمارى برهنه ، چنين ملاحظاتى ديده نمى شود . مسئله ديگر در بحث پوشيدگى درونى خانه ، پوشيدگى محلّ خواب است . محلّ خواب فرزند ، بايد جداى از والدين و ديگر فرزندان باشد . اين كار ، مستلزم داشتن اتاق هاى متعدّد است و لازمه آن ، بزرگ بودن خانه هاست و شايد به همين دليل ، «خانه بزرگ» از چيزهايى است كه مورد توجّه اسلام قرار دارد . يكى بودن فضاى خواب ، آثار به شدّت نامطلوبى در پى دارد . تعّدد مكان هاى خواب ، مفيد است و بهتر از آن ، دور بودن محلّ خواب والدين از اتاق هاى
[١] كتاب من لايحضره الفقيه ، ج ٣ ، ص ٥٥٧ ؛ بحار الأنوار ، ج ٧٦ ، ص ١٨٧ و ١٨٨ .[٢] الكافى ، ج ٦ ، ص ٥٣٠ ؛ بحار الأنوار ، ج ٧٦ ، ص ١٨٨ .[٣] همان جا .