پژوهشي در فرهنگ حيا - پسنديده، عباس - الصفحة ٢٤٨
قبيح تر از نگاه بد به ده ناموس ديگر داشتن است . [١] بنا بر اين ، با حاكميت فرهنگ حيا ، روابطى مبتنى بر احترام و تكريم در ميان همسايه ها برقرار مى شود .
حيا و كمك به نيازمندان جامعه
در شهر حيا ، نيازمندان ، بى پناه و بى پاسخ نمى مانند . حيا سبب مى شود كه اميد اميدواران ، نااميد نشود و دست تهى دستان خالى برنگردد . اگر حاجتمندى به يك انسان باحيا رو اندازد ، وى از رد كردن او شرم دارد . كرامت چنين انسان هايى اجازه نمى دهد كه درخواست نيازمندان ، بى پاسخ بماند . نقل شده است كه رسول خدا به جهت شدّت حيايى كه داشت ، هيچ نيازمندى را رد نمى كرد . [٢] اگر چنين فرهنگى در جامعه وجود داشته باشد ، نياز نيازمندان ، برطرف مى شود و آلام آنان ، تسكين مى يابد . توصيه شده است كه هيچ نيازمندى را دست خالى برنگردانيد و اگر هيچ امكانى براى كمك به وى نداريد ، دست كم به گونه اى زيبا و محترمانه او را برگردانيد . [٣]
[١] از مقداد بن اسود روايت شده : «قال رسول اللّه لأصحابه : ما تقولون فى الزنا ؟ قالوا : حرمه اللّه ورسوله فهو حرام إلى يوم القيامة . قال : فقال رسول اللّه لأصحابه : لأن يزنى الرجل بعشر نسوة أيسر عليه من أن يزنى بامرأة جاره . قال : فقال : ماتقولون في السرقة ؟ قالوا : حرمها اللّه ورسوله فهى حرام . قال : لأن يسرق الرجل من عشرة أبيات ، أيسر عليه من أن يسرق من جاره ؛ رسول خدا به اصحاب خود فرمود : درباره زنا چه مى گوييد ؟ گفتند : خدا و رسولش آن را حرام كرده اند و از اين رو تا قيامت حرام است . پس رسول خدا به اصحاب خود فرمود : اگر كسى با ده زن زنا كند ، بهتر از آن است كه با زن همسايه اش زنا كند . سپس حضرت پرسيد : درباره سرقت چه مى گوييد ؟ گفتند : خدا و رسولش آن را حرام كرده اند و ازين رو حرام است . حضرت فرمود : اگر كسى از ده خانه سرقت كند ، بهتر از آن است كه از خانه همسايه اش سرقت كند» . (مسند ابن حنبل ، ج ٩ ، ص ٢٢٦ ، ح ٢٣٩١٥ . همچنين ر . ك : المعجم الكبير ، ج ٢٠ ، ص ٢٥٧ ؛ كنزالعمّال ، ج ٩ ، ص ٥٣ ، ح ٢٤٩٠١)[٢] الكافى ، ج ٤ ، ص ١٥ ؛ مكارم الأخلاق ، ج ١ ، ص ٧١ .[٣] ر . ك : ميزان الحكمة ، ج ٥ ، ص ٢٣٣٦ (النهى عن ردّ السائل) .