پژوهشي در فرهنگ حيا - پسنديده، عباس - الصفحة ٢٢٦
صوت هاى نابه هنجار و نامشروع ، پرهيز مى كنند . گوش ، يكى از دروازه هاى قلب و جان آدمى است و حيا ، نگهبان شايسته اى است تا هر صوت نامطلوبى وارد ساحت جان آدمى نگردد . گوش ، مصرف كننده توليدات زبان و دهان است ؛ ولى هر محصول توليد شده اى مُهر تأييد حيا را ندارد . ممكن است غذاى آلوده توليد شود ؛ امّا انسان عاقل ، از آن استفاده نمى كند . همچنين ممكن است صوت آلوده توليد شود ؛ امّا گوش باحيا از آن استفاده نمى كند . اگر چنين اتّفاقى بيفتد و هيچ گوش بى شرمى نباشد كه صوت هاى نابه هنجار قبيح را مصرف كند ، توليد آن نيز به صفر مى رسد . بنا بر اين ، گوش كردن به صداهاى نابه هنجار ، در حقيقت ، كمك به توليد بيشتر آنهاست . رمز تداوم توليد صداهاى آلوده ، وجود مصرف كنندگان آنهاست . همچنين در يك جامعه باحيا ، سخنان ناروايى كه درصدد هتك حرمت ديگرى است ، خريدار ندارد . كسى كه به اين گونه سخنانْ گوش فرا دهد ، شريك گوينده است [١] و يك شخص باحيا ، خود را شريك بى شرم ها نمى كند ؛ بلكه دفاع از آن شخص را وظيفه خود مى داند [٢] و حتّى اگر شواهد گوناگونى عليه كسى نقل شده باشد ، ولى خود او انكار كند ، انكار او را تصديق ، و شهادت آنان
[١] امام على عليه السلام فرمود : «سامع الغيبة أحد المغتابين ؛ شنونده غيبت ، يكى از دو غيبت كننده است» (عيون الحكم والمواعظ ، ص ٢٨٣) . در روايت ديگر از ايشان آمده است : «سامع الغيبة شريك المغتاب ؛ شنونده غيبت ، شريك غيبت كننده است» (همان ، ص ٢٦٨) .[٢] رسول خدا فرمود : «من تطول على أخيه فى غيبة سمعها فيه فى مجلس فردّها عنه ردّ اللّه عنه ألف باب من السوء فى الدنيا والآخرة ؛ هركس در مجلسى غيبت برادرش را بشنود و تفضّل كرده ، از او دفاع كند ، خداوند ، هزارگونه بدى را در دنيا و آخرت از او دور مى كند» . (كتاب من لايحضره الفقيه، ج ٤، ص ١٥؛ الأمالى ، صدوق ، ص ٣٥٠) همچنين آن حضرت فرموده است : «إذا وقع فى الرجل و أنت في ملأ ، فكن للرجل ناصرا وللقوم زاجرا وقم عنهم ؛ هر گاه درباره كسى بدگويى كردند و تو در ميان آنان بودى ، ياور او و بازدارنده آنان باش و جمع آنان را ترك كن» . (كنزالعمّال ، ح ٨٠٢٨) در روايت ديگرى از ايشان آمده : «من اغتيب عنده أخوه المسلم فاستطاع نصره فلم ينصره خذله اللّه فى الدنيا والآخرة ؛ اگر نزد كسى غيبت مسلمانى صورت گيرد و او بتواند او را يارى دهد و يارى نرساند ، خداوند در دنيا و آخرت ، او را يارى نخواهد كرد» . (كتاب من لايحضره الفقيه ، ج ٤ ، ص ٣٧٢) . براى مطالعه بيشتر ، ر . ك : ميزان الحكمة ، ج ٩ ، ص ٤٤٧٤ (ثواب ردّ الغيبة) .