پژوهشي در فرهنگ حيا - پسنديده، عباس - الصفحة ٢١٦
شرمنده شد ، بايد وى را بخشيد و رفتارش را به فراموشى سپرد . حتى بهتر است براى رفتارهاى ناشايست وى ، عذرتراشى كرد [١] و نسبت به اشتباه هاى او تغافل نمود . [٢] ممكن است برخى والدين به محض اين كه خطايى از فرزند خود مشاهده مى كنند ، كنترل خود را از دست بدهند و به شدت با وى برخورد كرده ، آبروى وى را ببرند . اين كار سبب مى شود كه وى بيشتر در دامن گناه و فساد بيفتد و راه برگشتى برايش باقى نماند . ٨ ـ دوستان نيز در باحيايى فرزند ، بسيار نقش دارند . آشنا كردن فرزند با دوستان باحيا و دور كردن وى از دوستان ناباب ، مى تواند در ايمنى وى و پرورش حيا در او مؤثّر واقع شود . ٩ ـ والدين ، الگوهاى عملى كودك اند . آنان مى توانند با رفتارهاى صحيح خود ، حيا را عملاً به فرزندان خود بياموزند . نبايد انتظار داشت والدينى كه حيا را رعايت نمى كنند ، فرزندان باحيايى تربيت كنند . ١٠ ـ استحمام والدين با فرزندان ، به نحوى كه موجب آشكار شدن شرمگاه آنان شود ، بسيار مخرّب است . تا آن جا كه ممكن است ، بايد سعى كرد كودكان ، خود ، استحمام كنند و يا حتما پوشش مناسب براى هر دو وجود داشته باشد و به هيچ عنوان ، دختر با پدر و پسر با مادر ، به حمّام نرود . امام صادق عليه السلامفرموده است :
[١] امام على عليه السلام فرمود : «اطلب لأخيك عذرا ؛ فإن لم تجد له عذرا فالتمس له عذرا ؛ براى برادر خود ، بهانه اى بياب واگر بهانه اى نيافتى ، بهانه اى بتراش» . (الخصال ، ص ٢٢ ؛ تحف العقول ، ص ١١٢ ؛ بحار الأنوار ، ج ١٠ ، ص ١٠٠)[٢] ر . ك : ميزان الحكمة ، ج ٣ ، ص ٢٢٨٧ (مدح التغافل) .