پژوهشي در فرهنگ حيا - پسنديده، عباس - الصفحة ٢٠٤
باشد ، خوددارى مى كنند ، حتّى اگر آذوقه منزل باشد . صبح هنگامى ، على عليه السلامبه همسرش حضرت زهرا عليهاالسلامگفت كه آيا غذايى دارند تا بخورند . زهرا عليهاالسلامقسم ياد كرد كه دو روز است هيچ غذايى درون خانه نيست كه حتّى به حسن و حسين عليهماالسلامبدهد . امام على عليه السلام به همسرش فرمود كه چرا به او اطّلاع نداده تا چيزى بخرد . زهرا عليهاالسلام فرمود :
.يا أبَاالحَسَنِ! إنّى كُنتُ أستَحيي مِن إلهي [مِن] أن أتَكَلَّفَ نَفسَكَ مالا تَقدِرُ عَلَيهِ. [١]
.اى ابوالحسن ! من اين گونه ام كه از خداى خود ، شرم مى كنم كه تو را به كارى وا دارم كه توان آن را ندارى .
در اين جا اولاً سخن از تجمّلات زندگى نيست . سخن از غذاى ساده روزانه است . ثانيا سخن از حياى از خداوند است ، نه حياى از شوهر . كسى همچون حضرت زهرا عليهاالسلام چنين درخواست هايى را بى شرمى در برابر خداوند مى داند . از ديدگاه اين قبيل افراد ، همه زندگى در محضر خداوند است .
٥ . شرم خلوت زناشويى
يكى ديگر از مسائل ، خلوت هاى زناشويى است . در اين گونه موارد ، حيا برچيده مى شود [٢] و به همان اندازه كه از پوشش آنان كاسته مى شود ، حياى آنان نيز كاهش مى يابد . [٣] در چنين مواردى ، وجود حيا ديگر يك حُسن به شمار نمى رود . البته بهتر است كه همه پوشش ، درآورده نشود و از پوششى به عنوان روانداز استفاده گردد ؛ زيرا برهنگى كامل ، فرشتگان را دور و شياطين را نزديك مى سازد . [٤] همچنين بهتر است از نگاه كردن به شرمگاه
[١] مناقب أميرالمؤمنين عليه السلام ، ج ١ ، ص ٢٠١ (ح ١٢٤) .[٢] امام على عليه السلام در توصيف آميزش مى فرمايد : « حياء يرتفع وعورات تجتمع ؛ حيايى است كه برداشته مى شود و عورت هايى كه جمع مى شوند» . (مستدرك الوسائل ، ج ١٤ ، ص ٣٠٦)[٣] تهذيب الأحكام ، ج ٧ ، ص ٣٩٩ ؛ وسائل الشيعة (طبع مؤسسة آل البيت) ، ج ٢٠ ، ص ٣١ .[٤] رسول خدا مى فرمايد : « إذا أتى أحدكم أهله فليستر عليه وعلى أهله ولا يتعريان تعرى الحمير ؛ هر گاه كسى خواست به همسر خود در آيد ، خود و همسرش را بپوشاند و همانند درازگوش ها عريان نشوند» (المعجم الكبير ، ج ٨ ، ص ١٦٤ ؛ كنزالعمال ، ج ١٦ ، ص ٣٤٨ ، ح ٤٤٨٦١ ؛ مجمع الزوائد ومنبع الفوائد ، ج ٤ ، ص ٢٩٣ ) . و در برخى روايات آمده است : «إذا أتى أحدكم أهله فليستتر ولايتجرد تجرد العيرين ؛ هر گاه يكى از شما خواست به همسرش درآيد ، خود را بپوشاند و همانند درازگوشان ، لباس از تن در نياورند» ( سنن ابن ماجة ، ج ١ ، ص ٦١٩ ، ح ١٩٢١ ؛ كنزالعمّال ، ج ١٦ ، ص ٣٤٣ ، ح ٤٤٨٣٤ ؛ مجمع الزوائد ومنبع الفوائد ، ج ٤ ، ص ٢٩٣ ) . و در برخى آمده است : «إذا اتى أحدكم أهله فليستتر ؛ فإنه إذا لم يستتر استحيت الملائكة فخرجت ؛ فاذا كان بينهما ولد كان للشيطان فيه نصيب ؛ هر گاه يكى از شما خواست به همسرش درآيد ، خود را بپوشاند ؛ زيرا اگر از پوشش استفاده نكند ، فرشتگان شرم كرده و خارج مى شوند و اگر خداوند فرزندى دهد ، شيطان در نطفه او مشاركت دارد» . ( مجمع الزوائد ومنبع الفوائد ، ج ٤ ، ص ٢٩٣ )