پژوهشي در فرهنگ حيا - پسنديده، عباس - الصفحة ١١٦
امام صادق عليه السلامنيز به همين حقيقت ، تصريح كرده است . [١] اين نشان مى دهد كه طمع او براى فريب دادن انسان در چنين موقعيتى فراوان است . انسان تنها ، زمينه مناسبى براى فريب است ؛ زيرا امكان پيروزى بر وى بيشتر است و طبيعى است كه دشمن در جايى سرمايه گذارى مى كند كه احتمال تأثير آن بيشتر باشد . ويژگى دوم ، « افزايش جرئت » شيطان بر انسان تنهاست . تنهايى سبب مى شود كه جرئت شيطان براى فريب دادن انسان ، افزايش يابد . شيطان نسبت به انسان تنها ، بسيار دلير و بى باك است . امام باقر عليه السلام در اين باره مى فرمايد :
.إنَّ أجرَأَ مايَكونُ الشَّيطانُ عَلَى الإِنسانِ إذا كانَ وَحدَهُ . [٢]
.دليرترين حالت شيطان نسبت به انسان ، هنگامى است كه تنها باشد .
دشمن ، هنگامى جرئت پيدا مى كند كه هدف خود را ضعيف و ناتوان و احتمال پيروزى خود را فراوان بيابد . انسان تنها ، همانند سرباز بازمانده اى است كه در نهايت ضعف و ناتوانى به سر مى برد . ويژگى سوم ، « شدّت شتاب » شيطان نسبت به انسان تنهاست . وقتى شيطان كسى را تنها بيابد ، شتاب كرده ، لحظه اى درنگ نخواهد كرد . امام صادق (يا امام باقر عليهماالسلام) مردم را از پنج چيز نهى كرده اند كه يكى از آنها خلوت كردن است و در توجيه اين حكم فرموده است :
.فَإِنَّ الشَّيطانُ أسرَعُ مايَكونُ إلَى العَبدِ إذا كانَ عَلى بَعضِ هذِهِ الأَحوالِ . [٣]
.زيرا شيطان در اين حالت ها بيشترين شتاب را نسبت به انسان دارد .
[١] ر . ك : الكافى ، ج ٦ ، ص ٥٣٤ ؛ بحار الأنوار ، ج ٧٩ ، ص ٣٢٣ .[٢] الكافى ، ج ٦ ، ص ٥٣٣ و ص ٥٣٤ ؛ تهذيب الأحكام ، ج ٩ ، ص ٥٣٣ ؛ وسائل الشيعة (طبع مؤسسة آل البيت) ، ج ٥ ، ص ٣٣٠ .[٣] الكافى ، ج ٦ ، ص ٥٣٤ ؛ مشكاه الأنوار ، ص ٥٥٠ ؛ بحار الأنوار ، ج ٨٠ ، ص ١٧٣ .