پژوهشي در فرهنگ حيا - پسنديده، عباس - الصفحة ١١٤

آسيب شناسى خلوت

انسان از برخى كارها در آشكار ، پرهيز مى كند ؛ امّا ممكن است در پنهانى به انجام دادن آنها بپردازد . [١] اين تفاوت رفتار در خلوت و جَلوت ، به دليل حضور مردم است . حياى از ديگران ، سبب مى شود كه فرد در حضور آنها از ارتكاب رفتارهاى خلاف و نادرست ، دست بكشد و به محض پيدا شدن خلوت ، نسبت به انجام دادن آنها اقدام كند . رسول خدا مى فرمايد كه روز قيامت ، گروهى را در بدترين عذاب مى آورند . خداوند به آنان مى فرمايد : إنَّكُم كُنتُم إذا خَلَوتُم بارَزتُموني بِالعَظائِمِ وإذا لَقيتُمُ النّاسَ لَقيتُموهُم مُخبِتينَ . [٢] شما اين گونه بوديد كه هرگاه خلوت مى كرديد ، با گناهان بزرگ در برابر من قد مى كشيديد و هر گاه با مردم ملاقات مى كرديد ، با فروتنى آنان را ملاقات مى كرديد . گردنكشى در برابر خداوند ، نشانه خوار دانستن خداوند است . در روايتى آمده كه هر كس خدا را ناظر ببيند و سپس گناه كند ، او را «أهون الناظرين (كم ارج ترينِ ناظران)» قرار داده است . [٣] به هر حال ، خلوت ، زمينه را براى بروز ناهنجارى و زشتكارى آماده و انجام دادن آنها را تسهيل مى كند . اين ، آسيب خلوت است . شيطان در همه حال ، وسوسه انگيز است ؛ امّا قدرت وسوسه انگيزى و تأثير وسوسه هاى او در خلوت ، بيشتر مى گردد . نزديكى شيطان به انسان با حضور مردم ، رابطه معكوس دارد . اگر كسى تنها باشد ، شيطان به شدّت به وى نزديك است ، و اگر يك نفر ديگر اضافه شود ، قدرى فاصله مى گيرد و اگر تعداد آنان از سه نفر به بالا باشد ،