پژوهشي در فرهنگ حيا - پسنديده، عباس - الصفحة ١٠٥
براى يائسگى تأثيرى در كاهش حيا ذكر نشده است . نكته جالب ، اين است كه بدانيم كاهش حيا در چه چيزى صورت مى پذيرد ؟ آيا فروريختن لايه هاى چهارگانه ، زن را بى حيا و فاسد مى سازد ؟ اگر چنين باشد ، بايد مراحل چهارگانه ياد شده را منفى دانست و از بروز آنها جلوگيرى كرد ! براى پاسخ گفتن به اين پرسش بايد ديد با كاهش لايه هاى حيا ، انجام دادن چه كارهايى براى زن ، راحت تر مى شود ؟ تحقيقات نشان داده كه پشت سر گذاشتن مراحل چهارگانه ، موجب تسهيل در روابط زناشويى و روان تر شدن تعامل جنسى زن با همسر خود مى گردد . اين ، نشان مى دهد كه حياهاى برطرف شده ، ظاهرا حياهايى هستند كه راه روابط نامشروع را سد مى كنند و به همين جهت ، پس از به وجود آمدن امكان يك ارتباط شرعى ، اين لايه هاى محافظ ، كنار مى روند ، چنان كه گويا مأموريت آنان به اتمام رسيده است . در حقيقت ، مأموريت اين لايه هاى چهارگانه ، همراهى و بدرقه كردن عفّت زن تا خانه همسر است . پس از آن ، وجود اين لايه هاى حفاظتى مزاحم خواهد بود [١] و لذا با چند مرحله تجربه زناشويى (نامزدى ، عروسى و باردارى) از ميان خواهند رفت و امكان روابط زناشويىِ روان را براى آنان فراهم خواهند ساخت . به هر حال ، در ادامه روايت منقول از امام صادق عليه السلام ، سرنوشت پنج لايه باقى مانده روشن شده است . ايشان مى فرمايند :
.... وبَقِيَ لَها خَمسَةُ أجزاءٍ ؛ فَإِذا فَجَرَت ذَهَبَ حَياءُها كُلُّهُ ، وإن عَفَّت بَقِيَ لَها خَمسَةُ أجزاءٍ .
.... و پنج جزء آن [ حيا] باقى مى مانَد . اگر [ زن] تن به ناپاكى دهد ، همه حيا از ميان مى رود و اگر عفّت ورزد ، آن پنج جزء ، باقى مى ماند .
[١] در روايات آمده كه نشانه يك همسر شايسته آن است كه هنگام روابط زناشويى ، حيا را كنار بگذارد . براى توضيح بيشتر ، ر . ك : بخش دوم ، فصل چهارم : حيا و خانواده .