رضايت از زندگي - پسنديده، عباس - الصفحة ٩٥
اصل است كه محال را آرزو كردن ، نشانه نادانى و جهالت است.امام على عليه السلام در اين باره مى فرمايد :
.رَغبَتُكَ فِي المُستَحيلِ جَهلٌ . [١]
.رغبت تو به آنچه محال است، جهالت است.
بنابراين ، اصلاح باورها و شناخت واقعيت ها راه حل اين ناهنجارى است . بايد آرزوها را با واقعيت هاى زندگى ، هماهنگ ساخت . واقعيت زندگى ، اين است كه دنيا براى هركس ، چند روزى بيش نيست و انسان ، عمرى محدود دارد . كسى كه به اين واقعيت ، باور پيدا كند ، آرزوهايش كوتاه و واقع بينانه خواهد بود . امام على عليه السلام مى فرمايد :
.مَن أيقَنَ أنَّهُ يُفارِقُ الأَحبابَ ويَسكُنُ التُّرابَ ويُواجِهُ الحِسابَ ويَستَغني عَمّا خَلَّفَ ويَفتَقِرُ إلى ما قَدَّمَ ، كانَ حَرِيّا بِقَصرِ الأَمَلِ وطولِ العَمَلِ. [٢]
.كسى كه يقين داشته باشد ، از دوستان جدا مى شود و ساكن خاك مى گردد و با حساب ، رو به رو مى شود و از آنچه برجاى گذاشته ، بى نياز مى گردد و به آنچه از پيش فرستاده ، محتاج مى شود ، سزاوار است كه آرزوى خود را كوتاه و عمل خود را طولانى كند .
اگر انسان به پايان پذيرى عمر خود و به سرانجامى كه دارد بينديشد و به جايگاهى كه به سوى آن در حركت است فكر كند ، بدون ترديد ، از آرزوهاى ويرانگر ، بى زار مى گردد و فريب آنها را نخواهد خورد. [٣] مهم اين است كه انسان در انديشه مرگ نيز
[١] غرر الحكم ، ح٧٢١٨ ؛ عيون الحكم والواعظ، ص٢٦٩ .[٢] كنز الفوائد ، كراجكى ، ج١ ، ص٣٥١ ؛ بحار الأنوار، ج٧٣، ص١٦٧، ح٣١ ؛ ر.ك، شرح نهج البلاغة ، ابن ابى الحديد، ج٢٠، ص٢٦٨، ح١٠٧ .[٣] امام على عليه السلام : «لو رأى العبد الاجل و مصيره ، لابغض الامل و غروره ؛ اگر بنده ، مرگ را و جايگاه آينده خود را بداند ، از آرزوها و فريب آنها بيزار مى شود» (نهج البلاغة ، حكمت ٣٣٤) ؛ «لو رأيتم الاجل و مسيره ، للهيتم عن الامل و غروره ؛ اگر مرگ و مسير خود را مى دانستيد ، از آرزوها و فريب آن ، دورى مى كرديد» (مشكاة الأنوار ، ص٤٤ ؛ ر. ك: غررالحكم: ح٧٢٧٩)؛ «لو رأى العبد أجله و سرعته إليه لأبغض الأمل وترك طلب الدنيا ؛ اگر بنده ، مرگ خود را و شتاب آن را بداند ، از آرزوها بى زار گشته ، دنياخواهى را ترك مى كند» (الأمالى ، مفيد ، ص٣٠٩ ، ح٨ ؛ الأمالى ، طوسى : ص٧٨) .[٤] امام على عليه السلام : «من راقب أجله ، قصر أمله ؛ هركس مراقب اجل خود باشد ، آرزويش كوتاه مى شود» (غرر الحكم ، ح٣١٤٢ ؛ عيون الحكم والمواعظ، ص٤٥٤) .[٥] امام على عليه السلام : «من استقصر بقاءه و أجله ، قصر رجاؤه و أمله ؛ هركس باقى ماندن و زنده ماندنش را كوتاه بداند ، اميد و آرزوهايش كوتاه مى گردد» (غرر الحكم ، ح٣١٤٤ ؛ عيون الحكم والمواعظ، ص٤٣٦) .