رضايت از زندگي - پسنديده، عباس - الصفحة ٨٠
. (بخيل) زيانى نمى رساند و در صورت پشت كردن دنيا به او ، بخل ورزيدن به او سودى نمى رساند .
نكته ديگر ، اين كه بخيل ، مالك دارايى خود نيست ؛ در حقيقت ، او نگهبان اموال ورثه است . روزىِ انسان همان مقدارى است كه مصرف مى كند و نسبت به آنچه ذخيره مى كند ، خزانه دارى بيش نيست! زحمت «جمع آورى» و مشقّت «فقر» و عذاب «نگهدارى»، از آنِ بخيل است و استفاده آن ، از آنِ ديگران! آيا ارزش آن را دارد؟ امام على عليه السلام مى فرمايد:
.البَخيلُ يَبخَلُ عَلى نَفسِهِ بِاليَسيرِ مِن دُنياهُ ويَمسَحُ لِوُرّاثِهِ بِكُلِّها . [١]
.بخيل ، مال را از خود دريغ مى دارد و به اندكى از دنيا بسنده مى كند و همه آن را به وارثانش مى بخشد .
.و در كلام ديگرى مى فرمايد: البَخيلُ خازِنٌ لِوَرَثَتِهِ . [٢]
.بخيل ، خزانه دار وارثان خود است .
پس اين كه افراد بخيل ، تصوّر مى كنند ثروتمندند ، توهّمى بيش نيست . او فقيرى است كه براى ديگران جمع مى كند و براى آنان خزانه دارى مى كند و خود ، بيش از حقوق ناچيزش چيز ديگرى دريافت نمى كند . آنچه واقعيت دارد اين است و آنچه او مى پندارد ، «توهّم» است. نكته سوم ، اين كه ريشه بخل ، سوءظن به خداوند است . كسى كه بداند خداوند روزى رسان است و به آن اعتماد داشته باشد ، بخل نمى ورزد . پيامبر خدا صلى الله عليه و آلهمى فرمايد:
.السَّخِيُّ إنَّما يَجودُ مِن حُسنِ الظَّنِّ بِاللّه ِ وَالبَخيلُ إنَّما يَبخَلُ مِن سوءِ الظَّنِّ بِاللّه ِ . [٣]
[١] غرر الحكم ، ح٦٥١٥ ؛ عيون الحكم والمواعظ، ص٥٦ .[٢] غرر الحكم ، ح٦٥١١ ؛ عيون الحكم والمواعظ، ص٢٦ .[٣] كنز العمّال ، ج٦ ، ص٣٩٢، ح١٦٢٠٩ .