وانگهى كسى كه به جنگ با بلايا برمى خيزد ، «انتظار» پيروزى دارد و چون به هدف خود نمى رسد ، فشار روانى ، وى را در بر مى گيرد . برآورده نشدن انتظارات و احساس شكست ، خود ، عواملى براى افزايش تنيدگى خواهند بود . با اين حساب ، درافتادن با سختى ها و بلاها ، نه تنها به رفع مشكل ، كمك نمى كند ، بلكه به رنج آن نيز مى افزايد . ورود سختى ها خود ، تنيدگى زاست و درافتادن با آنها ، افزاينده تنيدگى است، نه كاهنده آن! و ما به دنبال چه بوديم؟ كاهش تنيدگى يا افزايش آن؟! امام على عليه السلام در اين باره مى فرمايد:

.الجَزَعُ يُعَظِّمُ المِحنَةَ . [١]

.بى تابى كردن ، محنت را بزرگ تر مى كند .

.و در كلام ديگرى مى فرمايد: بِكَثَرةِ الجَزَعِ تَعظُمُ الفَجيعَةُ . [٢]

.با زيادْ بى تابى كردن ، فاجعه ، بزرگ تر مى شود .

.همچنين ايشان تأكيد مى كند: الجَزَعُ عِندَ المُصيبَةِ يَزيدُها وَالصَّبرُ عَلَيها يُبيدُها . [٣]

.بى تابى كردنِ هنگام مصيبت ، آن را مى افزايد و بردبارى بر آن ، آن را ريشه كن مى سازد .

.و در كلام ديگرى مى فرمايد: الجَزَعُ عِندَ البَلاءِ تَمامُ المِحنَةِ . [٤]

.بى تابى كردن هنگام بلا ، همه محنت است .

[١] همان ، ح٥٦١٩ .[٢] همان ، ح٥٦٢٩ ؛ عيون الحكم والمواعظ، ص١٨٧ .[٣] غرر الحكم ، ح٥٦٢٦ .[٤] المائة كلمة ، ح١٢ ؛ غرر الحكم ، ح٥٦٢٢ ؛ عيون الحكم والمواعظ، ص٦٧ ؛ جامع الأخبار ، ص١١٣ .