اندوه ، حسرت ، حسادت ، ناسپاسى و بى تابى در سختى ها، پيامدهايى بودند كه براى مقايسه صعودى برشمرديم . وقتى كسى اندوهگين شود ، داشته هاى خود را نبيند ، حسرت زندگى ديگران را بخورد و بى تاب و ناشكيبا باشد ، دو پيامد ديگر هم به آنها اضافه مى شود . اين دو ، عبارت اند از : «نااميدى» و «ناتوانى» . شدت گرفتن مسئله ، سبب مى شود كه فرد از يك سو اميد خود به زندگى را از دست بدهد و از سوى ديگر ، ناتوان و درمانده گردد . مجموعه اين پيامدها موجب افسردگى مى گردد . بنابراين ، يكى از زمينه هاى افسردگى را بايد در پديده مقايسه اجتماعى جستجو كرد .

٩ . محروميت از چشيدن حلاوت ايمان

پيامد مهم ديگر مقايسه صعودى ، «محروميت از چشيدن شيرينى ايمان» است. مقايسه صعودى ، رابطه انسان با خدا را نيز بر هم مى زند. انسان را ناراضى، شاكى و طلبكار مى سازد و موجب سوء ظن به خداوند مى گردد. اين امور نمى گذارند شيرينى رابطه با خدا چشيده شود. ممكن است رابطه قطع نشود ، ولى رابطه شيرين و دل چسبى نباشد ؛ بلكه همراه با ترديد و ناخرسندى و بدگمانى باشد. پيامبر خدا صلى الله عليه و آلهدر اين باره مى فرمايد:

.لا يَجِدُ الرَّجُلُ حَلاوَةَ الإِيمانِ حَتّى لايُبالِيَ مَن أكَلَ الدُّنيا . [١]

.انسان ، شيرينى ايمان را نمى چشد تا اين كه اهميت ندهد دنيا به كام كيست.

نگاه خود را از زندگى ديگران برداريد و اهميت ندهيد كه دنيا دست كيست و ديگران چه دارند، تا بتوانيد از شيرينى ايمان و رابطه با خداوند متعال ، بهره مند شويد. محروميت از چشيدن حلاوت ايمان ، پيامد نگاه كردن به زندگى انسان هاى مرفّه است.

[١] الكافى، ج٢، ص١٢٨.