رضايت از زندگي - پسنديده، عباس - الصفحة ٣٤١

.يا هِشامُ إنَّ العاقِلَ نَظَرَ إلَى الدُّنيا وإلى أهلِها فَعَلِمَ أنَّها لا تُنالُ إلاّ بِالمَشَقَّةِ ، ونَظَرَ إلَى الآخِرَةِ فَعَلِمَ أنَّها لا تُنالُ إلاّ بِالمَشَقَّةِ ، فَطَلَبَ بِالمَشَقَّةِ أبقاهُما . [١]

.اى هشام ! همانا عاقل ، به دنيا و اهل آن نگاه كرد و دانست كه دنيا جز با سختى به دست نمى آيد و به آخرتْ نگاه كرد و دانست جز با سختى به دست نمى آيد ؛ از اين رو ، با سختى ، آن چيزى را طلب كرد كه پايدارتر است .

شخص خردمند ، نخست بررسى مى كند ، سپس به آگاهى مى رسد ، آن گاه بر اساس شناخت خود ، پايدارترين را برمى گزيند . حضرت در ادامه مى فرمايد:

.يا هِشامُ ، إنَّ العُقَلاءَ زَهِدوا فِي الدُّنيا ورَغِبوا فِي الآخِرَةِ ؛ لِأَنَّهُم عَلِموا أنَّ الدُّنيا طالِبَةٌ مَطلوبَةٌ ، وَالآخِرَةَ طالِبَةٌ ومَطلوبَةٌ ، فَمَن طَلَبَ الآخِرَةَ طَلَبَتهُ الدُّنيا حَتّى يَستَوفِيَ مِنها رِزقَهُ ، ومَن طَلَبَ الدُّنيا طَلَبَتهُ الآخِرَةَ فَيَأتيهِ المَوتُ فَيُفسِدُ عَلَيهِ دُنياهُ وآخِرَتَهُ . [٢]

.اى هشام ! همانا خردمندان ، به دنيا زهد ورزيدند و به آخرتْ رغبت نمودند ؛ زيرا آنان دانستند كه دنيا طلب كننده طلب شده است و آخرت ، طلب كننده و طلب شده است . از اين رو ، كسى كه آخرت را طلب كند ، دنيا او را طلب مى كند ، تا اين كه روزى اش را از آن برگيرد و كسى كه دنيا را طلب كند ، آخرت ، او را طلب مى كند ؛ پس مرگ ، او را درمى يابد و دين و آخرت او را فاسد مى كند .

در اين كلام نيز ريشه دل كندن از دنيا در شناخت واقعى از دنيا دانسته شده است . به همين جهت ، برخى از آيات قرآن به آشكارسازى ماهيت واقعى دنيا پرداخته اند. خداوند متعال مى فرمايد : اعْلَمُواْ أَنَّمَا الْحَيَوةُ الدُّنْيَا لَعِبٌ وَ لَهْوٌ وَ زِينَةٌ وَ تَفَاخُرُم بَيْنَكُمْ وَ تَكَاثُرٌ فِى الْأَمْوَ لِ وَ الْأَوْلَـدِ كَمَثَلِ غَيْثٍ أَعْجَبَ الْكُفَّارَ نَبَاتُهُو ثُمَّ يَهِيجُ فَتَرَلـهُ مُصْفَرًّا ثُمَّ يَكُونُ حُطَـمًا وَ فِى الْأَخِرَةِ عَذَابٌ شَدِيدٌ وَ مَغْفِرَةٌ مِّنَ اللَّهِ وَ رِضْوَ نٌ وَ مَا