شناختى درست است كه نقصان هاى آن را براى ما نمايان سازد [١] ، نه اين كه ظاهر فريبنده اش را هويدا كند . پس كسى كه دنيا را بشناسد ، شايسته است كه نسبت به آن بى رغبت گردد و روى گرداند. امام على عليه السلام در اين باره مى فرمايد :

.يَنبَغي لِمَن عَرَفَ الدُّنيا أن يَزهَدَ فيها ويَعزِفَ عَنها . [٢]

.براى كسى كه دنيا را شناخته است، شايسته است كه نسبت به آن ، بى رغبت گردد و دل از آن بركَنَد.

٢. شناخت آخرت

شناخت آخرت نيز به زهدورزى انسان كمك مى كند . اگر انسان بداند آخرتى وجود دارد بى پايان ، با نعمت هاى فراوان ، بديهى است كه فريب ظاهر دنيا را نمى خورد و دلبسته آخرت مى گردد . براى بى رغبت شدن به دنيا و بى رغبت كردن به آن ، بايد رغبتِ جايگزين ارائه كرد . متونى كه به توصيف آخرت مى پردازند ، همين مأموريت را دارند . چگونه مى توان انتظار داشت كسى كه ارزش آخرت را نمى داند ، نسبت به دنيا بى رغبت گردد؟!امام على عليه السلام مى فرمايد :

.كَيفَ يَزهَدُ فِي الدُّنيا مَن لا يَعرِفُ قَدرَ الآخِرَةِ . [٣]

.چگونه نسبت به دنيا بى رغبت مى شود كسى كه ارزش آخرت را نمى داند.

براى زاهد شدن نسبت به دنيا بايد آخرت و نعمت هاى آن را شناخت . نَفْس انسان بايد توجيه شود كه اگر دست از دنيا بكشد، چه چيزى نصيب او مى شود و اين امر ، در سايه آخرت شناسى ، قابل تحقّق است. امام على عليه السلام پس از آن كه بهشت را توصيف

[١] امام على عليه السلام : «احق الناس بالزهادة من عرف نقص الدنيا» (غرر الحكم ، ح٦٠٣٧ ؛ عيون الحكم والمواعظ ، ص١٢٢) .[٢] غرر الحكم ، ح٦٠٤٤ ؛ عيون الحكم والمواظ ، ص٥٥٥ .[٣] غرر الحكم ، ح٢٦٥٢ ؛ عيون الحكم والمواعظ ، ص٣٨٤ .