رضايت از زندگي - پسنديده، عباس - الصفحة ٧١
مى كند؛ چون با تكيه بر قانون الهى در روزى ، نه از رويكرد دنيا خرسند و سرمست مى شود و نه از رويگرد آن غمين و ناراحت . [١] اين حالت ، تفسير همان آيه شريفه است كه مى فرمايد : « لِّكَيْلاَ تَأْسَوْاْ عَلَى مَا فَاتَكُمْ وَلاَ تَفْرَحُواْ بِمَآ ءَاتَـلـكُمْ». [٢] آرامش ، در بهره مندى و ثروت مندى نيست ؛ آرامش ، پديده اى روحى و روانى است كه رمز آن ، راضى بودن به تقدير الهى است . آن كس كه به تقدير الهى راضى باشد ، راحت زندگى مى كند .
حرص ، رنج بى حاصل
تصوّر انسان اين است كه براى راحتى زندگى ، فقط بايد امكانات بيشترى فراهم كرد و درآمد بيشترى داشت . بايد هرچه بيشتر بهره مند شد ، تا لذّت زندگى را درك كرد . اين باور و تصوّر ، ميل به بيشتر داشتن و بيشتر خرج كردن و بيشتر بهره مند شدن را در انسان برمى انگيزد . اين جاست كه حرص و طمع ، متولّد مى شود و انسان ، تمام توان خود را در اين راه به كار مى گيرد و چنين مى پندارد كه از اين رهگذر ، روزىِ بيشترى نصيب وى مى گردد . آيا حرص بيشتر ، موجب آسايش و آرامش بيشتر مى شود؟ هرچه انسان ، حريص تر شود ، به همان اندازه از آرامش ، دور شده است . راهى كه حريص مى پيمايد ، به وادى آرامش ختم نمى شود و نه تنها از آن برخوردار نمى گردد ، بلكه آن مقدارى را هم كه دارد از دست مى دهد . شخص حريص ، از جهت آرامش روحى و لذّت زندگى ، يك «محروم» محسوب مى شود . امام صادق عليه السلام مى فرمايد:
.حُرِمَ الحَريصُ خَصلَتَينِ ولَزِمَتهُ خَصلَتانِ : حُرِمَ القَناعَةَ فَافتَقَدَ الرَّاحَةَ ، وحُرِمَ الرِّضى فَافتَقَدَ اليَقينَ . [٣]
[١] امام على عليه السلام در اين باره مى فرمايد: «و اما الزاهد ، فقد خرجت الاحزان و الافراح من قلبه ، فلا يفرح بشيء من الدنيا و لا يأسف على شيء منها فاته ، فهو مستريح ؛ اما زاهد ، به تحقيق ، حزن و فرح از قلب او خارج شده است ، و لذا نه به داشتن چيزى از دنيا مسرور مى شود و نه به خاطر از دست دادن چيزى افسوس مى خورد . از اين رو او در آسايش است» (الكافى ، ج٢ ، ص٤٥٦ ، ح١٣) .[٢] سوره حديد، آيه ٢٣.[٣] الخصال ، ج١، ص٦٩ ، ح١٠٤ ؛ وسائل الشيعه، ج١٦، ص٢٠، ح٢٠٨٥٦ .