رضايت از زندگي - پسنديده، عباس - الصفحة ١٩٨
درمان تكبّر در روابط اجتماعى
گاهى ممكن است به هر دليلى ، تكبّر در روابط اجتماعى شكل گيرد. براى درمان آن از روش مقايسه مى توان استفاده كرد. مقايسه براى درمان ، مبتنى بر طبقه بندى سه گانه است كه از سن فرد مقابل ، به دست مى آيد. كسى كه خود را برتر از او دانسته ايم، يا كوچك تر از ماست و يا بزرگ تر و يا همسال. در هر گروه سنّى ، با تكيه بر حقيقتى مى توان خودْبرتربينى را كنترل و درمان كرد. اين روش را امام سجاد عليه السلام به خوبى بيان كرده اند. حضرت مى فرمايد:
.وإن عَرَضَ لَكَ إبليسُ لَعَنَهُ اللّه ُ بانَ لَكَ فَضلاً عَلى أحَدٍ مِن أهلِ القِبلَةِ فَانظُر إن كانَ أكبَرَ مِنكَ فَقُل : قَد سَبَقَني بِالإِيمانِ وَالعَمَلِ الصّالِحِ فَهُوَ خَيرٌ مِنّي .
.اگر ابليس (كه لعنت خدا بر او باد) اين را به تو القا كرد كه بر كسى از اهل قبله ، برترى دارى ، پس نگاه كن ، اگر او بزرگ تر از توست ، بگو : او در ايمان و عمل صالح ، بر من پيشى دارد؛ پس او بهتر از من است .
راهبرد شيطان ، برترى خود بر ديگرى است و اين اصل را به انسان ها نيز القا مى كند . اگر كسى كه ما خود را نسبت به او بهتر مى دانيم ، بزرگ تر از ما باشد ، زودتر از ما ايمان آورده و عمل صالح بيشترى انجام داده است ؛ بنابراين ، از ما بهتر خواهد بود . توجّه به سبقت گرفتن او در ايمان آوردن و بيشتر بودن عمل صالح او سبب مى شود كه او را بهتر از خود بدانيم . و امّا درباره كسى كه كوچك تر از ماست مى فرمايد:
.وإن كانَ أصغَرَ مِنكَ فَقُل : قَد سَبَقتُهُ بِالمَعاصي وَالذُنُّوبِ فَهُوَ خَيرٌ مِنّي .
.و اگر او كوچك تر از توست ، بگو : من در گناه و معصيت ، بر او پيشى دارم ؛ پس او از من ، بهتر است .
در مواجهه با كوچك تر بايد به امكان گناه بيشتر خود توجّه كرد ، تا اصل «او بهتر از من است» عملياتى شود . فرد كوچك تر بايد به پيش تر بودن ايمان و بيشتر بودن عمل صالح ، توجّه كند ؛ اما خودِ كسى كه سن بيشترى دارد بايد به پيش تر بودن گناه خود