رضايت از زندگي - پسنديده، عباس - الصفحة ٢٠٥
نمى آيد . از اين رو ، دين اسلام ، توصيه كرده كه همسر خود را به خاطر مال و جاه و جمال ، انتخاب نكنيد كه اگر چنين شد ، خداوند ، شما را به همان عوامل، واگذار مى كند ؛ اما اگر به خاطر دين و ايمان ، با كسى ازدواج كرديد ، خداوند ، اين عوامل را نيز به شما مى دهد. [١] آنچه زندگى را شيرين و لذّت بخش مى كند ، مال و جمال نيست ؛ مودّت و رحمت است و اين دو ، در دست خداوند است و اوست كه ميان دل ها انس و اُلفت برقرار مى كند و آن گاه كه چنين مى شود ، آن همسر، از هر چيزى براى انسان ، دوست داشتنى تر خواهد بود و اين ، يعنى داشتن يك زندگى شيرين ، لذّت بخش و همراه با آرامش و آسايش .
اضطراب از فقر
همان گونه كه ازدواج ، يكى از نيازهاى اساسى انسان و از عوامل شادكامى و احساس آرامش به شمار مى رود ، ازدواج نكردن نيز مى تواند عامل افزايش اضطراب و تنيدگى گردد و زندگى را سرد و تلخ گرداند . يكى از دلايل اصلى ازدواج نكردن ، نگرانى از تأمين مخارج زندگى است . هر چه سطح زندگى ها بالاتر مى رود ، اين نگرانى نيز افزايش مى يابد و ميزان ازدواج ، كاهش مى يابد . تنيدگى حاصل از ازدواج نكردن ، از يك سو و نگرانى و اضطراب از فقر از سوى ديگر ، شرايط سخت و شكننده اى را به وجود مى آورد و بهداشت روانى فرد را به شدّت ، تهديد مى كند. پرسش ، اين است كه اين نگرانى و اضطراب ، تا چه اندازه واقعى است؟ آيا يك ترس منطقى است كه بايد از آن گريخت و يا يك توهّم است كه نبايد به آن اعتنا كرد؟ ترك كردن ازدواج ، به خاطر ترس از مخارج زندگى ، سوءظن به خداوند است . نبايد فراموش كنيم كه روزى رسان ، خداوند است ، نه ما . كسانى كه نگران و ترسان از تأمين مخارج زندگى اند ، تصوّر مى كنند كه خودشان روزى رسان زندگى اند؛ غافل از اين كه تأمين مخارج زندگى با خداوند است و لذا ترس از فقر ، يعنى سوء ظن داشتن به
[١] از رواياتى كه در حرمت هم جنس خواهى و حكمت دو جنس بودن انسان و تفاوت هاى آنان آمده ، معلوم مى شود كه موضوع بقاى نسل ، يكى از مسائل مهم در آفرينش دو جنسى انسان است . در آياتى از قرآن به زوجيت انسان اشاره شده (سوره روم ، آيه ٢١ ؛ سوره شورا ، آيه ١١ ؛ سوره فاطر ، آيه ١١) و امام صادق عليه السلام حكمت آن را در تداوم نسل مى داند (بحار الأنوار ، ج٣ ، ص٧٥) و فرزندان نيز دختر و پسر به دنيا مى آيند تا همين هدف ، تضمين شود و فيزيك هر يك از زن و مردم هم ، متناسب با همين هدف ، آفريده شده است (همان ، ص٦٦) . از سوى ديگر ، هم جنس خواهى ، به اين دليل ممنوع شده كه موجب قطع نسل مى شود (نهج البلاغة ، حكمت ٢٥٢ ؛ الاحتجاج ، ج٢ ، ص٩٣ ؛ علل الشرائع ، ص٥٤٧ ؛ بحار الأنوار ، ج١٠ ، ص١٨١) . ر . ك : تفسير الميزان، ج٢، ص٢١١ و ٢١٣؛ و ج٤، ص١٧٨ به بعد.[٢] امام صادق عليه السلام : «فكر يا مفضل في الافعال التي جعلت في الانسان من الطعم والنوم والجماع و ما دبر فيها ، فانه جعل لكل واحد منهما في الطباع محرك يقتضيه و يستحث به ... والشبق للجماع الذي فيه دوام النسل و بقاؤه ... ولو كان يتحرّك للجماع بالرغبة في الولد كان غير بعيد ان يفتر عنه حتّى يقل النسل او ينقطع فان من الناس من لا يرغب في الولد و لا يحفل به ؛ اى مفضل! بينديش در كارهايى كه در انسان قرار داده از قبيل خوردن ، خوابيدن و آميزش كردن و آنچه براى هر يك از اينها انديشيده است ؛ زيرا براى هر يك ، در طبيعت انسان ، محرّكى قرار داده تا آن را برانگيزاند ... و ميل جنسى ، موجب آميزش ـ كه مايه دوام و پايدارى نسل است ـ مى شود ... و اگر انگيزه آميزش ، فرزندخواهى مى بود ، بعيد نبود كه از آن ، چشم پوشى شود تا آن جا كه نسل ، كاهش يابد يا قطع شود ؛ زيرا برخى از انسان ها رغبتى در فرزند ندارند و به آن، تن نمى دهند» (توحيد المفضل، ص ٧٥ ؛ بحار الأنوار ، ج ٦١ ، ص ٢٥٥) .[٣] امام رضا عليه السلام يكى از علت هاى تحريم هم جنس خواهى را تفاوت هاى روان شناختى جنس مرد و زن مى داند كه مكمّل يكديگرند و اگر از يك جنس ، با هم ازدواج كرده يا رابطه داشته باشند ، اين نيازها برآورده نمى شود : «علة تحريم الذكران للذكران و الاناث للاناث ، لما ركب في الاناث و ما طبع عليه الذكران» (عيون اخبار الرضا عليه السلام ، ج٢، ص٩٦ ؛ علل الشرائع ، ص٥٤٧) .[٤] سوره روم ، آيه ٢١ .[٥] سوره اعراف ، آيه ١٨٩ .[٦] « ... ان اللّه عزّ وجلّ جعلها لك سكنا و اُنسا» (كتاب من لا يحضره الفقيه ، ج٢ ، ص٦٢١ ؛ الخصال ، ج٢، ص٥٦٧ ؛ الأمالى ، صدوق ، ص٣٦٨ ؛ مكارم الأخلاق ، ص٤١٩) .[٧] « ... ان اللّه جعلها سكنا و مستراحا و اُنسا و واقية» (تحف العقول ، ص٢٦٢ ؛ بحار الأنوار ، ج٧٤ ، ص١٤) .[٨] الخصال ، ج١، ص٢٨٤ ؛ مكارم الأخلاق ، ص١٩٩ ؛ بحار الأنوار ، ج٧٤ ، ص١٨٦ .[٩] غرر الحكم ، ح٩٢٨٣ ؛ عيون الحكم والمواعظ ، ص٦٥ ؛ تحف العقول ، ص٣١٨ ؛ بحار الأنوار ، ج٧٨ ، ص ٢٣١ .[١٠] الخصال ، ص٢٨٤ ؛ مكارم الأخلاق ، ص١٩٩ ؛ بحار الأنوار ، ج٧٤ ، ص١٨٦ .[١١] بحار الأنوار ، ج٧٤ ، ص٣٦٤ و ج٧٧ ، ص١٩٢ .[١٢] « ... وَجَعَلَ بَيْنَكُم مَّوَدَّةً وَ رَحْمَةً ؛ و ميان شما مودّت و رحمت قرار داد» (سوره روم ، آيه ٢١) . [١٣] دعائم الاسلام ، ج٢ ، ص١٩٦ ؛ تهذيب الأحكام ، ج٧ ، ص٣٩٩ ؛ المعجم الأوسط ، ج٣ ، ص٢١ .