و ... . شرط موفقيت اين است كه انتظار ما از هر گروه ، مطابق شرايط و مقتضيات همان گروه باشد. در بحث رضايت از زندگى نيز همين گونه است . رضايت از زندگى هنگامى شكل مى گيرد كه انتظار ما از زندگى ، واقع گرايانه باشد . بدون انتظار واقع گرايانه نمى توان زندگى موفقى داشت . «ناكامى» ، پيامد ناهماهنگى ميان انتظارات و واقعيت هاست كه به افسردگى و نارضايتى تبديل مى شود . پس بايد انتظارى واقع گرايانه داشت و البته انتظار واقع گرايانه ، متوقّف است بر شناخت صحيح از زندگى و دنيايى كه در آن زندگى مى كنيم. به بيان ديگر ، ما اكنون در اين دنيا زندگى مى كنيم و در هر مسئله اى بايد اين واقعيت را مورد توجّه قرار دهيم كه دنيا قوانين خاص خود را دارد . اين قوانين ، توسط ما وضع نشده و به دلخواه ما نيز تغيير نخواهد كرد . پس بايد قوانين آن را به خوبى بشناسيم ، تا به موفقيت دست يابيم . به عنوان مثال ، قوانين فضا با قوانين زمين ، متفاوت است . فضانوردان بدون توجّه به قوانين فضا نمى توانند سفر موفّقى داشته باشند . ما نيز در اين دنيا زندگى مى كنيم و بديهى است كه موفقيت در اين زندگى و پشت سر گذاشتن سختى هاى آن ، بستگى به شناخت واقعى از دنيا دارد . اگر دنيا را با همه سختى هايى كه ممكن است داشته باشد ، آن گونه كه هست بشناسيم ، مى توانيم به راحتى در آن زندگى كنيم . زندگى راحت ، در گرو شناخت دنياست . پيامبر خدا صلى الله عليه و آلهدر باره اين اصل مى فرمايد:

.لَو تَعلَمونَ مِنَ الدُّنيا ما أعلَمُ لاَستَراحَت أنفُسُكُم مِنها . [١]

.اگر از دنيا آنچه را من مى دانم ، شما هم مى دانستيد ، جان هاى شما از آن ، احساس راحتى مى كرد .

با توضيحاتى كه داده شد ، اكنون بهتر مى توان به عمق كلام امام على عليه السلام دست

[١] شعب الايمان ، ج٧ ، ص٢٨٦ ، ح١٠٣٣٠ ؛ المستدرك على الصحيحين ، ج٣ ، ص٧٢٨ ، ح٦٦٤٠ ؛ كنز العمّال ، ج٣ ، ص١٩٤ ، ح٦١٣٠ .