همه اين متون ، از اين اصلْ حكايت دارند كه هر چه گرفتارى ها شديدتر و سخت تر شوند ، زمان فرج ، نزديك تر شده است . وقتى بلاها به نهايت خود برسند ، تحمّل و بردبارى انسان نيز به پايان خود مى رسد . خداوند متعال ، توان بردبارى را همراه با گرفتارى مى فرستد [٥] و آن گاه كه دوران شدّت ، رو به پايان مى رود ، توان بردبارى نيز رو به پايان مى رود . از اين رو، تاب شدن طاقت را مى توان نشانه پايان يافتن دوران ناخوشايند دانست . روزى زنى خدمت امام صادق عليه السلام رسيد و گفت : «اى پسر پيامبر خدا ! پسرم به مسافرت رفته و غيبت او طولانى شده و اشتياقم به ديدن او شدت يافته است . برايم

[١] غرر الحكم ، ح١٧٦٦ ؛ عيون الحكم والمواعظ، ص١١٩ .[٢] غرر الحكم ، ح١٧٦٧ .[٣] تحف العقول ، ص٣٥٧ ؛ بحار الأنوار ، ج٦٧ ، ص٢٤٠ ، ح٦٧ .[٤] عوالى اللآلى ، ج١ ، ص٢٩١ ، ح١٦١ ؛ بحار الأنوار ، ج٧٧ ، ص١٦٦ .[٥] ر . ك : بخش سوم، فصل هفتم : «موازنه صبر و بلا» (ص٣١٧).