.امام على عليه السلام ميانه روى و تدبيرگرى را نشان إذا أرادَ اللّه ُ بِعَبدٍ خَيرا ألهَمَهُ الاِقتِصادَ وحُسنَ التَّدبيرِ وجَنَّبَهُ سوءَ التَّدبيرِ وَالإِسرافَ . [١]

.هر گاه خداوند ، خير بنده اى را بخواهد ، ميانه روى و حسن تدبير را به وى الهام مى كند و او را از بدتدبيرگرى و اسراف ، دور مى سازد .

اين كلام ، همبستگى ميانه روى با تدبيرگرى و تقابل اسراف با تدبيرگرى را به خوبى نشان مى دهد . در كلام ديگرى از حضرت نيز تبذير و تدبيرگرى در مقابل يكديگر قرار گرفته اند:

.حُسنُ التَّدبيرِ وتَجَنُّبُ التَّبذيرِ مِن حُسنِ السِّياسَةِ . [٢]

.حُسن تدبير و دورى از تبذير ، از حُسن سياست است .

كسانى كه اهل تبذير و اسراف هستند ، به دليل فقدان تدبيرگرى ، معمولاً از عنصر رضامندى، كمتر برخوردارند ؛ زيرا اين حالت ، از يك سو همراه با زياده خواهى و سيرى ناپذيرى است و از سوى ديگر، موجب اتلاف منابع (روزى) مى گردد . همچنين اسراف و تبذير ، بركت را از مال مى برد و عنايت خداوند، كاهش مى يابد . پيامبر خدا صلى الله عليه و آلهدر اين زمينه مى فرمايد :

.مَنِ اقتَصَدَ في مَعيشَتِهِ رَزَقَهُ اللّه ُ ، ومَن بَذَّرَ حَرَمَهُ اللّه ُ . [٣]

.هر كه در زندگى اش ميانه روى داشته باشد ، خداوند ، او را بهره مند مى سازد و هر كه تبذير كند ، خداوند ، او را محروم مى سازد .

بريز و بپاش و خرج بى رويه، هر چند شايد ساعاتى ، مايه خوشى انسان گردد ، ولى تداوم نخواهد داشت . آينده نگرى و رضامندى پايدار در تدبيرگرى ، اندازه گيرى و ميانه روى است . اين ، قانون زندگى است .

[١] غرر الحكم ، ح٨٠٥٧ ؛ عيون الحكم والمواعظ، ص١٣١ .[٢] غرر الحكم ، ح٧٦١٨ ؛ عيون الحكم والمواعظ، ص٢٢٩ .[٣] الكافى ، ج٢، ص١٢٢ ؛ همان، ج٤ ، ص٥٤ ؛ الزهد ، حسين بن سعيد ، ص٥٥ ؛ تحف العقول ، ص٤٦ .