باشد. [١] كسى كه عمر خود را كوتاه و ناپايدار بداند ، از آرزوهاى طولانى ، دست خواهد كشيد. [٢] بنابراين ، اين ، يك اصل اساسى است كه شناخت صحيح نسبت به زندگى ، عمر و مرگ ، موجب اصلاح آرزوهاى انسان مى گردد . امام على عليه السلام در اين باره مى فرمايد :

.لَو عُرِفَ الأَجَلُ ، قَصُرَ الأَمَلُ . [٣]

.اگر مرگ شناخته شود ، آرزو كوتاه مى گردد .

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله با اشاره به پايان پذيرى عمر و درك نكردن بسيارى از فرداها ، مى فرمايد كه توجّه به اين امر را موجب كوتاهى آرزوها و منطقى شدن آنها مى داند . حضرت مى فرمايد:

.كَم مِن مُستَقبِلٍ يَوما لا يَستَكمِلُهُ ومُنتَظِرٍ غَدا لا يَبلُغُهُ . لَو نَظَرتُم إلَى الأَجَلِ ومَسيرِهِ لَأَبغَضتُمُ الأَمَلَ وغُرورَهُ . [٤]

.چه بسا كسانى كه به پيشواز روزى رفتند ، ولى آن را كامل نكردند و به انتظار فردايى بودند كه به آن نرسيدند! اگر شما به مرگ و مسير آن توجّه كنيد ، از آرزو و فريب آن بى زار مى گرديد .

و بر همين اساس ، امام سجاد عليه السلام به فرزند مباركشان امام باقر عليه السلام توصيه مى كنند و مى فرمايند :

.إيّاكَ وَالأَمَلَ الطَّويلَ ، فَكَم مِن مُؤَمِّلٍ أمَلاً لا يَبلُغُهُ وجامِعِ مالٍ لا يَأكُلُهُ . [٥]

[١] امام على عليه السلام : «من راقب أجله ، قصر أمله ؛ هركس مراقب اجل خود باشد ، آرزويش كوتاه مى شود» (غرر الحكم ، ح٣١٤٢ ؛ عيون الحكم والمواعظ، ص٤٥٤) .[٢] امام على عليه السلام : «من استقصر بقاءه و أجله ، قصر رجاؤه و أمله ؛ هركس باقى ماندن و زنده ماندنش را كوتاه بداند ، اميد و آرزوهايش كوتاه مى گردد» (غرر الحكم ، ح٣١٤٤ ؛ عيون الحكم والمواعظ، ص٤٣٦) .[٣] الإرشاد ، مفيد ، ج١، ص٣٠٠ .[٤] الفردوس ، ج٣ ، ص٣٠٤ ، ح٤٩١٣ ؛ ر . ك: الأمالى ، طوسى، ص٥٢٥.[٥] كفاية الأثر ، ص٢٤٠ ؛ بحار الأنوار، ج٤٦، ص٢٣٠، ح٧ .