اين پديده ، بر حزن و اندوه انسان مى افزايد و در چنين وضعيتى ، ميزان رضايت از زندگى ، به شدّت كاهش مى يابد . انسان مى خواهد با گسترش دامنه آرزوهايش به زندگى بهترى دست يابد و درجه رضامندى خود را بالا برد ؛ اما غافل از اين كه اين كار ، نتيجه اى جز افزايش حزن و اندوه و نااميدى ندارد. امام على عليه السلام مى فرمايد :

.الأَمَلُ المُمَثَّلُ فِي اليَومِ غَدا أضَرَّكَ في وَجهَينِ : سَوَّفتَ بِهِ العَمَلَ وزِدتَ بِهِ فِي الهَمِّ وَالحُزنِ . [٢]

.آرزوى نمايانِ امروز، فردا از دو جهت به تو زيان مى رساند: به خاطر آن ، عمل [صالح] را به تأخير مى اندازى و به وسيله آن، بر انديشناكى و اندوه خود مى افزايى .

٥ . كوچك سازى داشته ها

كسى كه صاحب آرزوهاى طولانى است ، همواره لذّت را در چيزى مى داند كه ندارد و به همين جهت ، از آنچه دارد بهره مند نمى شود . چنين افرادى همواره از آنچه دارند ، نالان و ناراضى اند و چيزهايى را آرزو مى كنند كه ندارند . مهم نيست كه چه دارند ، مهم آن است كه همواره آنچه را ندارند ، مايه خوش بختى مى دانند و وقتى به آنچه زمانى آرزويش را داشتند ، دست يافتند ، باز هم احساس بهره مندى و خوش بختى نمى كنند و به آنچه در دور دست ها وجود دارد ، مى انديشند . براى احساس بهره مندى ، داشتن فلان نعمت ، كافى نيست ؛ بايد انسان از وجود نعمت ، باخبر شود و از داشتن آن ، احساس بهره مندى كند ، تا لذّت آن را بچشد . چه بسا نعمت هايى كه وجود دارند ، ولى كسى از وجود آنها خبر ندارد و يا از داشتن آنها لذّت نمى برد . ناخشنودى بسيارى از كسانى كه از زندگى خود راضى نيستند ، نه به دليل ندارى

[١] غررالحكم، ح٧٣٠٦ ؛ عيون الحكم والمواعظ، ص٤٥٩ .[٢] بحار الأنوار ، ج٧٣ ، ص١١٢ ، ح١٠٩ .