رضايت از زندگي - پسنديده، عباس - الصفحة ٨١
.همانا سخاوتمند ، به خاطر اين كه به خدا حسن ظن دارد ، مى بخشد و همانا به خاطر اين كه به خدا سوءظن دارد ، بخل مى ورزد .
.امام على عليه السلام نيز مى فرمايد: إنَّ البُخلَ وَالجُبنَ وَالحِرصَ غَرائِزُ شَتّى يَجمَعُها سوءُ الظَّنِّ بِاللّه ِ . [١]
.به درستى كه بخل و ترس و حرص ، غريزه هاى متفاوتى هستند كه وجه جمع آنها بدگمانى نسبت به خداوند است .
.امام صادق عليه السلام نيز مى فرمايد : مَنعُ المَوجودِ سوءُ ظَنٍّ بِالمَعبودِ . [٢]
.نبخشيدن آنچه هست ، بدگمانى به معبود است .
ترس از فقر ، انگيزه ديگرى براى بخل است . بخيل ، تصوّر مى كند كه خرج كردن مال ، موجب فقر او مى شود و لذا براى نگه دارى از مال ، رو به بخل مى آورد . امام كاظم عليه السلام در اين باره مى فرمايد:
.لا تُحَدِّثوا أنفُسَكُم بِفَقرٍ ولا بِطولِ عُمُرٍ فَإِنَّهُ مَن حَدَّثَ نَفسَهُ بِالفَقرِ بَخِلَ ومَن حَدَّثَها بِطولِ العُمُرِ يَحرِصُ . [٣]
.نه فقر را و نه طول عمر را به خود ، تلقين (حديث نفس) نكنيد ، كه هر كس فقر را به خود تلقين كند ، بخيل مى شود و هر كس طول عمر را به خود تلقين كند ، حرص مى ورزد .
ترس از فقر ، وسوسه شيطان است و اميد به فضل خداوند ، الهام فرشتگان . قرآن كريم مى فرمايد: الشَّيْطَـنُ يَعِدُكُمُ الْفَقْرَ وَيَأْمُرُكُم بِالْفَحْشَآءِ وَاللَّهُ يَعِدُكُم مَّغْفِرَةً مِّنْهُ وَفَضْلاً
[١] نهج البلاغة ، نامه ٥٣ ؛ بحار الأنوار ، ج٣٣ ، ص٦٠٢ ؛ ر . ك : كتاب من لا يحضره الفقيه ، ج٤ ، ص٤٠٩، ح٥٨٨٩ ؛ الخصال ، ج١، ص١٠٢ ؛ علل الشرائع ، ج٢، ص٥٥٩ ؛ غررالحكم، ح٦٥١٤ .[٢] بحار الأنوار، ج٧٨، ص٢٠٧، ح٦٨ ؛ نثر الدر ، ج١ ، ص٣٥٥ .[٣] تحف العقول ، ص٤١٠ ؛ بحار الأنوار ، ج٧٨ ، ص٣٢١ .