.فَلَو رَمَيتَ بِبَصَرِ قَلبِكَ نَحوَ ما يوصَفُ لَكَ مِنها ، لَعَزَفَت نَفسُكَ عَن بَدائِعِ ما اُخرِجَ إلَى الدُّنيا مِن شَهَواتِها ولَذّاتِها وزَخارِفِ مَناظِرِها . [١]

.پس اگر چشم دلت را به آنچه از آن [بهشت] براى تو توصيف كردم ، بيندازى ، نَفْس تو از شهوت ها و لذّت هاى بديع دنيا و مناظر زيباى آن ، روى گردان مى شود .

به بيان ديگر، اصل زهد ، رغبت به آن چيزهايى است كه نزد خداوند وجود دارد. امام على عليه السلام در اين باره مى فرمايد :

.أصلُ الزُّهدِ حُسنُ الرَّغبَةِ فيما عِندَ اللّه ِ . [٢]

.ريشه زهد، رغبت نيكو داشتن است به آنچه نزد خداوند متعال است.

از اين رو ، شناخت آنها براى رسيدن به زهد و بهره مندى از فوايد آن ، ضرورى است. همه آنچه را كه در بحث شناختْ مطرح كرديم ، مى توان در يك كلمه خلاصه كرد : «يقين» . زهد ، بستگى به ميزان يقين دارد . زهد انسان نسبت به آنچه فانى است ، بسته به اندازه يقين او به دنياى باقى است. امام على عليه السلام در اين باره مى فرمايد :

.زُهدُ المَرءِ فيما يَفنى عَلى قَدرِ يَقينِهِ بِما يَبقى . [٣]

.بى رغبتى انسان به آنچه فانى مى شود، به اندازه يقين او به آن چيزهايى است كه باقى مى ماند.

.امام على عليه السلام در دو جمله مى فرمايد: الزُّهدُ ثَمَرَةُ اليَقينِ . [٤]

.زهد ، ميوه يقين است .

[١] نهج البلاغة ، خطبه ١٦٥ ؛ تنبيه الخواطر ، ج١ ص٦٨ ؛ بحار الأنوار ، ج٨ ص١٦٢ ح١٠٤ .[٢] غرر الحكم ، ح٦٠٥٧ ، عيون الحكم والمواعظ ، ص١٢١ .[٣] غرر الحكم ، ح٢٦٧٨ ؛ عيون الحكم والمواعظ ، ص٢٧٧ .[٤] غرر الحكم ، ح٦٠٤٧ ؛ عيون الحكم والمواعظ ، ص٢٦ .