الْحَيَوةُ الدُّنْيَآ إِلاَّ مَتَـعُ الْغُرُورِ . [١] آيات و روايات درباره ماهيت دنيا فراوان اند كه بررسى آنها در اين مجال ، امكان پذير نيست . شما مى توانيد با مطالعه اين بخش از متون دينى، واقعيّت دنيا را بازشناسى كنيد ؛ اما مهم اين است كه آيا دنياى ناپايدارى كه يك فريب است ، مى تواند منبعى براى تعلّق و دل بستگى باشد؟ آن كه آگاه شود ، از دنيا مى گريزد. شخص خردمند ، از منبع تهديد فرار مى كند. بهترين واكنش به منبع تهديد، فرار است و فرار ، متوقّف بر آگاهى از تهديدآميز بودن موقعيّت است . كسى كه دشمن را دشمن ارزيايى كند ، از آنْ حذر مى كند ؛ اما كسى كه دشمن را دوستْ ارزيابى كند، به سوى او حركت مى كند و با او پيوند برقرار مى كند. پيوند با دشمن ، نتيجه ناآگاهى از ماهيت اوست و دورى از دشمن ، نتيجه آگاهى. امام على عليه السلام در اين باره مى فرمايد :

.العالِمُ هُوَ الهارِبُ مِنَ الدُّنيا لاَ الراغِبُ فيها ، لِأَنَّ عِلمَهُ دَلَّ عَلى أنَّهُ سَمٌّ قاتِلٌ فَحَمَلَهُ عَنِ الهَرَبِ مِنَ الهَلَكَةِ . [٢]

.دانا، همان شخص گريزان از دنياست ، نه مشتاق آن؛ زيرا دانشش او را بر اين راهنمايى كرده كه دنيا سمّى كشنده است ؛ از اين رو ، او را به فرار از هلاكت واداشته است.

شدّت و ضعف حذر كردن يا پيوند زدن نيز به ميزان شناخت افراد از منبع تهديد بستگى دارد. هر چه شناخت ، دقيق تر و عميق تر باشد، فرار و حذر ، شديدتر خواهد بود و هر چه ناآگاهى ، بيشتر باشد، غفلت و دل بستگى به منبع تهديد ، بيشتر مى گردد. در حقيقت ، انسان ها به اندازه آگاهى شان از دنيا ، دل از دنيا مى كَنند و به اندازه جهلشان ، به آنْ دل بسته مى گردند. امام صادق عليه السلام مى فرمايد:

.في مُناجاةِ موسى عليه السلام : . . . يا موسى إنَّ عِبادِيَ الصّالِحينَ زَهِدوا فِي الدُّنيا

[١] سوره حديد، آيه ٢٠ .[٢] ارشاد القلوب ، ص١٥ .