رضايت از زندگي - پسنديده، عباس - الصفحة ٢٥١
. خداوند براى تو مقدّر ساخته ، بر تو مى گذرد ، در حالى كه تو گنه كارى .
شخص ديگرى به نام مهران مى گويد : به امام كاظم عليه السلام نامه اى نوشتم و از بدهكارى و دگرگون شدن وضع خودم شكايت كردم . حضرت در جواب من چنين نوشت:
.اِصبِر تُؤجَر فَإِنَّكَ إن لَم تَصبِر ، لَم تُؤجَر ولَم تَرُدَّ قَضاءَ اللّه ِ . [١]
.بردبار باش تا پاداش بگيرى ؛ چرا كه اگر بردبار نباشى ، نه پاداش مى گيرى و نه قضاى خدا را برگردانده اى.
در همه اين احاديث ، روى اصل «برگشت ناپذيرى» تكيه شده و بيان شده كه همان گونه كه آمدن آنها به اختيار ما نيست ، برطرف شدن آنها نيز به اختيار ما نخواهد بود. پس بايد سختى را پذيرفت و در كنار آن قرار گرفت ، نه در برابر آن . اين ، يك اصل است . امام على عليه السلام مى فرمايد:
.إذا أتَتكَ المِحَنُ فَاقعُد لَها فَإِنَّ قِيامَكَ فيها زِيادَةٌ لَها . [٢]
.هر گاه محنتى به تو رسيد ، در كنار آن بنشين ، كه ايستادن در برابر آن ، موجب افزايش [رنج ]آن مى گردد .
اگر چنين اتّفاقى بيفتد و انسان بتواند در كنار حوادث باشد ، نه در برابر آنها ، آن گاه مى تواند تصميم بگيرد كه چه بايد انجام دهد . منظور از پذيرش سختى ، تسليم شدن منفعلانه و زمين گير شدن نيست ؛ منظور ، پذيرش فعّال و پوياست . در اين نوع پذيرش ، فرد ، زمين گير و ناتوان نمى شود؛ بلكه بهترين مقابله را براى موقعيّت پيش آمده ، طرّاحى مى كند . شايد بتوان گفت بهترين بيان را در اين باره، امام على عليه السلام دارند . حضرت در اين باره مى فرمايد:
.إيّاكَ وَالجَزَعَ فَإنَّهُ يَقطَعُ الأَمَلَ ويُضَعِّفُ العَمَلَ ويورِثُ الهَمَّ . وَاعلَم أنَّ المَخرَجَ
[١] بحار الأنوار ، ج٧٠ ، ص١٨٤ ؛ مشكاة الأنوار، ص٢١ .[٢] غررالحكم، ح١٧٧٩.