به خوبى روشن است كه پذيرفتن و قبول كردن ، يكى از مفاهيم مهمى است كه هنگام بروز سختى ها بايد به آن ، توجّه كرد . اشعث بن قيس ، برادرى داشت كه فوت كرد و او را عزادار ساخت . اميرالمؤمنين عليه السلام به ملاقات او رفت و او را تسليت داد و در يكى از جملات ، به او فرمود :

.إنَّكَ إن صَبَرتَ جَرى عَلَيكَ القَضاءُ وأنتَ مَحمودٌ وإن جَزِعتَ جَرى عَلَيكَ القَضاءُ وأنتَ مَذمومٌ . [١]

.اگر صبر داشته باشى ، قضاى الهى بر تو مى گذرد ، در حالى كه تو ستايش مى شوى ؛ و اگر بى تابى كنى ، [باز هم ]قضاى الهى بر تو مى گذرد ، در حالى كه تو نكوهش مى شوى .

در اين كلام ، به «برگشت ناپذيرى سختى ها» استناد شده و چنين نتيجه گرفته شده كه بى تابى كردن و درافتادن با سختى ها، نتيجه اى جز زيان ندارد. فضيل بن ميسر نقل مى كند كه : روزى خدمت امام صادق عليه السلام بوديم كه كسى آمد و از مصيبتى كه به آن دچار شده بود ، شكايت كرد . حضرت با استناد به همين اصل ، وى را راهنمايى فرمود:

.أما إنَّكَ إن تَصبِر تُؤجَر وإلاّ تَصبِر يَمضي عَلَيكَ قَدَرُ اللّه ِ الَّذي قُدِّرَ عَلَيكَ وأنتَ مَأزورٌ . [٢]

.آگاه باش! همانا تو اگر صبر كنى ، پاداش مى برى و اگر صبر نكنى ، آنچه كه

[١] الكافى ، ج٣ ، ص٢٦١ ، ح٤ و ر . ك : تحف العقول ، ص٢٠٩ . در نقل نهج البلاغة آمده كه اين جمله ، هنگام فوت پسر اشعث گفته شده است و ممكن است دو جريان متفاوت باشند . جمله نهج البلاغة ، كمى متفاوت است : «ان صبرت جرى عليك القدر و أنت مأجور ، و ان جزعت جرى عليك القدر و أنت مأزور» (نهج البلاغة ، حكمت ٢٩١ ؛ ر . ك : جامع الأخبار ، شعيرى ، ص١١٢ ؛ تاريخ يعقوبى ، ج٢ ، ص٢٠٩) .[٢] الكافى ، ج٣ ، ص٢٢٥ ، ح١٠ ؛ مشكاة الا?نوار ، ص٢٧٩ .