رضايت از زندگي - پسنديده، عباس - الصفحة ٢٣٥
.العامِلُ عَلى غَيرِ بَصيرَةٍ كَالسّائِرِ عَلى سَرابٍ بِقيعَةٍ لا تَزيدُهُ سُرعَةُ سَيرِهِ إلاّ بُعدا . [١]
.كسى كه بدون بصيرتْ عمل كند ، مانند كسى است كه به دنبال سراب، بيابان را مى پيمايد و شتاب رفتنش ، او را دورتر مى سازد .
.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله درباره خطر كارِ بد مَن عَمِلَ عَلى غَيرِ عِلمٍ كانَ ما يُفسِدُ أكثَرَ مِمّا يُصلِحُ . [٢]
.هر كس بدون شناختْ عمل كند ، آنچه را خراب مى كند ، بيشتر از آن چيزى است كه درست مى كند .
بنابراين ، پيش از هر كارى بايد بُعد شناخت را تقويت يا اصلاح كرد . در بحث مقابله ها نيز همين گونه است . براى مقابله صحيح با سختى ها، نخست بايد سختى ها را به درستى بشناسيم . يكى از عوامل ناكامى هاى ما اين است كه شناخت درستى از سختى هاى زندگى نداريم . به راستى ، چه اندازه سختى ها را آن گونه كه هستند ، مى شناسيم؟ تا چه اندازه ، تفسير و تعبير ما از سختى ها و گرفتارى ها، مطابق واقع است ؟ اگر بپذيريم كه واكنش ها بايد با ماهيّت امور ، هماهنگ باشند ، تا چه اندازه ، واكنش هاى ما در برابر سختى ها با واقعيت سختى ها هماهنگى دارد؟ ما گاه به خاطر واكنش هايى كه نشان مى دهيم ، بر مشكل خود مى افزاييم . مأموريت مقابله ها، كاهش تنيدگى و فشار روانىِ حاصل از سختى هاست ؛ اما در خيلى از موارد ، مقابله ها نه تنها تنيدگى ما را كاهش نمى دهند ، بلكه بر آن نيز مى افزايند . مثلاً گريه و زارى ، واكنش ما در برابر مصيبت ها و گرفتارى هاست ؛ اما اين واكنش ، به جاى اين كه كاهنده تنيدگى باشد ، افزاينده آن است. [٣] انتخاب مقابله هاى افزاينده تنيدگى ، معلول ناآگاهى است ؛ ناآگاهى از ماهيّت سختى ها و تأثير انواع
[١] الأمالى ، مفيد ، ص٤٢ ، ح١١ .[٢] الكافى، ج١، ص٤٤ ؛ تحف العقول، ص٤٧ ؛ المحاسن ، ج١ ، ص١٩٨ .[٣] ر . ك : ميزان الحكمة ، ج٢ ، ص٧١١ .