رضايت از زندگي - پسنديده، عباس - الصفحة ٢٢٩
مى فرمايد:
.الجَزَعُ عِندَ المُصيبَةِ يَزيدُها وَالصَّبرُ عَلَيها يُبيدُها . [١]
.بى تابى كردن هنگام مصيبت ، آن را بيشتر مى كند و بردبارى كردن بر آن ، آن را از بين مى برد .
پس راه كاهش تنيدگىِ حاصل از سختى ها، صبر كردن است . صبر كردن ، موجب پايدار ماندن بلا نمى شود . سختى ها ، نه با جَزَع كردن از ميان مى روند و نه با صبر كردن باقى مى مانند . برخى تصوّر مى كنند، صبر كردن يعنى تثبيت كردن بلايى كه اگر صبر نكنيم ، خواهد رفت؟! اين تصوّر ، باطل است . آمد و رفت بلايا به دست جزع و صبر نيست . آنها فقط مى توانند عوارض آن را بكاهند يا بيفزايند . بردبارى كردن ، اندوه ناشى از بلا را كاهش مى دهد؛ از اين رو ، امام على عليه السلام براى كاستن از اندوه مصيبت ها، صبر كردن را پيشنهاد مى كند:
.اُطرُدوا وارِداتِ الهُمومِ بِعَزائِمِ الصَّبرِ وحُسنِ اليَقينِ . [٢]
.اندوه هاى وارد شده را با عزم بر صبر كردن و حسن يقين ، دور كنيد .
.همچنين حضرت در وصيّت خود به فرزندش محمّد حنفيه مى ألقِ عَنكَ وارِداتِ الهُمومِ بِعَزائِمِ الصَّبرِ ، عَوِّد نَفسَكَ الصَّبرَ فَنِعمَ الخُلُقُ الصَّبرُ وَاحمِلها عَلى ما أصابَكَ مِن أحوالِ الدُّنيا وهُمومِها . [٣]
.اندوه هاى وارد شده را به وسيله عزم بر صبر كردن ، از خود دور ساز . نَفْس خودت را به صبر كردن ، وعده ده كه صبر كردن ، خُلق و خوى خوبى است و آن را بر آنچه از احوال دنيا و اندوه هاى آن به تو مى رسد ، متحمّل ساز .
نكته جالب توجّه اين حديث ، «خود را به صبرْ وعده دادن» است . اين كار ، در افزايش توان صبر ، تأثيرگذار است و صبر كردن ، عامل تخفيف رنج ها و
[١] غرر الحكم ، ح٥٦٢٦ .[٢] تنبيه الخواطر ، ج١ ، ص٨٧ .[٣] كتاب من لا يحضره الفقيه ، ج٤ ، ص٣٨٦ ، ح٥٨٣٤ .