بخشى از تعامل ما با ديگران را مسئله تعريف و تمجيد از يك سو، و توهين و تحقير از سوى ديگر ، شامل مى شود. به همين منظور ، بخشى از مهارت هاى ارتباطى به چگونگى برخورد با اين پديده ها مربوط مى شود. ما بايد بدانيم چه واكنشى در برابر اين پديده از خود نشان دهيم. در ادامه حديث قبل ، حضرت به مسئله تكريم در سطح جامعه اشاره كرده، راه رويارويى صحيح با آن را بيان مى دارد ، به گونه اى كه از ديگران طلبكار نباشيم و آنان را بهتر بدانيم . حضرت ، درباره تكريم هاى اجتماعى مى فرمايد:

.وإن رَأَيتَ المُسلِمينَ يُعَظِّمونَكَ ويُوَقِّرونَكَ ويُبَجِّلونَكَ فَقُل : هذا فَضلٌ أخَذوا بِهِ . [١]

.و اگر ديدى كه مسلمانان ، تو را بزرگ مى شمرند و حرمت مى نهند و گرامى مى دارند ، پس بگو : اين فضيلتى است كه به چنگ آورده اند.

اين كه انسان ، تكريم ديگران را نشانه بزرگوارى خودشان بداند ، تأثير مهمّى در جلوگيرى از تكبّر داشته، اصل «او بهتر است» را پاس مى دارد . تكريم ديگران ، ممكن است راه تكبّر را بگشايد و انسان را به جايى ببرد كه خود را بهتر از ديگران بداند ؛ اما با استفاده از تكنيكى كه حضرت بيان داشته اند، از اين آفت، جلوگيرى مى شود.

روش برخورد با توهين و تحقير

و اما در برابر توهين هاى ديگران چه بايد كرد؟ يكى از عوامل مهم در تنيدگى و نارضايتى ، آزارها و توهين هايى است كه ممكن است از سوى ديگران به انسان برسد . چگونه مى توان اين وضعيت را تحمّل كرد؟ راه مقابله صحيح با آن چيست؟ امام سجاد عليه السلام در ادامه حديث ، به اين مطلب پرداخته ، مى فرمايد:

.وإن رَأَيتَ مِنهُم جَفاءً وَانقِباضا عَنكَ فَقلُ : هذا لِذَنبٍ أحدَثتُهُ .

[١] همان جا .