شيطان ، با تكيه بر همين راهبرد بود كه بر آدم ، سجده نكرد و در برابر خداوند گردن كشى نمود: قَالَ يَـإِبْلِيسُ مَا مَنَعَكَ أَن تَسْجُدَ لِمَا خَلَقْتُ بِيَدَىَّ أَسْتَكْبَرْتَ أَمْ كُنتَ مِنَ الْعَالِينَ * قَالَ أَنَا خَيْرٌ مِّنْهُ خَلَقْتَنِى مِن نَّارٍ وَ خَلَقْتَهُو مِن طِينٍ . [٢] گفت: اى ابليس! چه چيز ، تو را بازداشت كه بر آنچه من با دست خود آفريده ام سجده كنى؟ آيا تكبر ورزيدى يا از برترين ها[ ! ] هستى؟ گفت : من بهتر از او هستم ؛ مرا از آتش آفريدى و او را از خاك . كسى كه تكبّر بورزد ، در چشم مردم ، خوار و حقير مى گردد ، و محبّت و صفا را از بين مى برد ... در اين صورت ، نمى توان روابط رضايت بخشى را انتظار داشت . تكبّر ، لذّت روابط اجتماعى را از بين مى برد و به تلخى ، تبديل مى كند.

راهبرد «او بهتر از من است»

مردم از جهت ارزشى ، به دو گروه «اخيار» و «اشرار» تقسيم مى شوند. كسى كه مقايسه مى شود ، نسبت به كسى كه دست به مقايسه مى زند، يا بهتر است و يا بدتر. اكنون مى خواهيم عملياتى شدن راهبرد «او از من، بهتر است» را در اين طبقه بندى بررسى كنيم . عملياتى شدن اين راهبرد ، در گروه اخيار ، به اين است كه برترى آنان را بپذيرد و در برابر آنان فروتنى كند . برترى ديگران ، همواره پذيرفته نمى شود . شايد در بسيارى از موارد ، برترى ديگران را مى بينيم ، اما آن را انكار مى كنيم . گام نخست ، پذيرش برترى ديگران است و گام دوم ، فروتنى در برابر آنان است . پيامبر خدا صلى الله عليه و آله در ادامه حديثى كه راهبرد «او از من ، بهتر است» را مطرح كردند ،

[١] الأمالى ، طوسى، ص٥٣٧ ؛ مستدرك الوسائل ، ج١٢ ، ص٣٤ .[٢] سوره ص، آيه ٧٥ ـ ٧٦.