رضايت از زندگي - پسنديده، عباس - الصفحة ١٥٩
اگر عنصر تدبير را از زندگى برگيريم ، همانند محصول ارزشمندى است كه آفت گرفته باشد . امام على عليه السلام مى فرمايد:
.آفَةُ المَعاشِ سوءُ التَّدبيرِ . [١]
.آفت زندگى ، بد تدبير كردن آن است .
فراوانى دارايى و امكانات، زندگى را نمى چرخاند . اين ، هنر تدبير و مديريت است كه به زندگى سامان مى دهد . اين ، يك اصل مهم است كه بد تدبير كردن ، كليد فقر است. [٢] به همين جهت ، پيامبر اسلام صلى الله عليه و آلهتهديد نگران كننده براى آينده امت اسلامى را «سوء تدبير» مى داند. ايشان مى فرمايد:
.ما أخافُ عَلى اُمَّتِيَ الفَقرَ ، ولكِنَ أخافُ عَلَيهِم سوءَ التَّدبيرِ. [٣]
.من براى امّتم از فقر نمى ترسم ؛ ولى از سوء تدبير ترسانم.
كسانى در زندگى موفّق اند كه به اين اصل ، بيش از به دست آوردن روزى و مال اهمّيت دهند و اندازه موفّقيت به اندازه مهارت در تدبيرگرى آنهاست ، نه ميزان درآمد آنان . كسى كه مهارت تدبير نداشته باشد ، مال و ثروتى هم نخواهد داشت؛ [٤] چون وجود مال، كافى نيست . آنچه به مال اهميت مى دهد، چگونگى استفاده از آن است . روزى ، نزد پادشاهى صحبت از فلان شمشير به ميان آمد كه دشمن را از وسط دو نيم مى كند . پادشاه، شمشير و صاحب آن را احضار كرد . وقتى شمشير را به دست گرفت ، آن را معمولى يافت و گفت : «چيزى در اين شمشير نمى بينم» . صاحب شمشير گفت : «آنچه به اين شمشير اهميت مى دهد ، بازوى من است نه تيغ آن!». مال نيز همين گونه است ؛ آنچه مال را كارآمد مى سازد ، هنر تدبير است . درآمد
[١] غرر الحكم ، ح٨٠٨٧ ؛ عيون الحكم والمواعظ، ص١٨٢ .[٢] امام على عليه السلام : «سوء التدبير مفتاح الفقر» (غرر الحكم ، ح٨٠٩٠ ؛ عيون الحكم والمواعظ، ص٢٨٤) .[٣] عوالى اللآلى، ج٤، ص٣٩.[٤] م امام على عليه السلام : «لا مال لمن لا تدبير له» (شرح نهج البلاغة ، ابن ابى الحديد ، ج ٢٠ ، ص ٣٧١ ؛ ر . ك : الكافى، ج ٥، ص ٣١٧) ؛ «لا غنى مع سوء تدبير» (غرر الحكم ، ح ٨٠٩٥ ؛ عيون الحكم والمواعظ، ص ٥٤٤) .