كار و تلاش براى تأمين روزى ، يكى از عوامل مهم در تأمين عزّت نفس است و آن گاه كه عزّت نفس تأمين شد ، فرد ، به احساس خوبى از خود و زندگى دست مى يابد . بنابراين ، يكى از عوامل مهم در رضامندى از زندگى ، كار و تلاش است.

٢ . هنر تدبير

همان طور كه پيش از اين گفتيم ، روزى، يكى از عمده ترين و فراگيرترين نيازمندى هاى انسان است كه آن را خداوند ، تأمين و تضمين كرده و تنها با كار و تلاش به دست مى آيد؛ اما اين ، براى خوش بختى و احساس لذّت از زندگى ، كافى نيست . تأمين روزى ، نيمى از ماجراست ؛ نيمه ديگر آن ، چگونگى استفاده انسان از روزى است . يكى از ضرورت هاى زندگى موفّق ، مهارت استفاده از روزى است . كسى كه اين مهارت را نداشته باشد ، هر اندازه مال و امكانات نيز در اختيار او قرار گيرد ، نمى تواند زندگى خوبى را سامان دهد و چه بسا افرادى كه با مال و امكانات اندك ، زندگى موفّق و سامان يافته اى دارند . سرّ اين تفاوت ، در مهارت چگونه استفاده كردن از نعمت هايى است كه خداوند در اختيار بشر قرار مى دهد . اين ، همان چيزى است كه در ادبيات دين از آن با نام «تدبير» ياد مى شود . براى اين كه زندگى موفّقى داشته باشيم و از آن لذّت ببريم ، بايد از تدبير يا مهارت استفاده از منابع ، برخوردار باشيم . امام على عليه السلام مى فرمايد:

.صَلاحُ العَيشِ التَّدبيرُ. [١]

.سامان زندگى در تدبير است .

.و در كلام ديگرى مى فرمايد : قِوامُ العَيشِ حُسنُ التَّقديرِ ومِلاكُهُ حُسنُ التَّدبيرِ. [٢]

.قوام زندگى در نيكْ تقدير كردن است و ملاك آن ، نيكْ تدبير كردن.

[١] غرر الحكم ، ح٨٠٨٢ ؛ عيون الحكم والمواعظ، ص٣٠٣ .[٢] غرر الحكم ، ح٨٠٨٤ ؛ عيون الحكم والمواعظ، ص٣٧٠ .