رضايت از زندگي - پسنديده، عباس - الصفحة ١٥٥
.اى ابوذر! از سؤال و گدايى بپرهيز كه حالت خواستن از مردم ، ذلّت حاضر است و فقرى است كه به سوى آن ، شتاب گرفته اى.
.امام على عليه السلام نيز مى فرمايد: السُّؤالُ يُضعِفُ لِسانَ المُتَكَلِّمِ ويَكسِرُ قَلبَ الشُّجاعِ البَطَلِ ويوقِفُ الحُرَّ العَزيزَ مَوقِفَ العَبدِ الذَّليلِ ويُذهِبُ بَهاءَ الوَجهِ ويَمحَقُ الرِّزقَ .
.خواستن از مردم ، زبان انسان را كُند مى كند و دل پهلوان شجاع را مى شكند و انسان آزاد سرافراز را به مقام بردگى تنزّل مى دهد و آبرو را مى بَرد و روزى را مى بُرد . [١]
ايشان حاجت خواهى از مردم را طوق ذلّت مى داند؛ بدين صورت كه عزّت را از عزّتمند ، و بزرگى را از بزرگ زاده مى ربايد. [٢] امام باقر عليه السلام حاجت خواهى از مردم را مايه سلب عزّت و از بين رفتن حيا مى داند. [٣]
.امام سجاد عليه السلام مى فرمايد: طَلَبُ الحَوائِجِ إلَى النّاسِ مَذَلَّةٌ لِلحَياةِ ، ومَذهَبَةٌ لِلحَياءِ ، وَاستِخفافٌ بِالوَقارِ . [٤]
.حاجت خواهى از مردم مايه ذلت زندگى مى شود و حيا را از ميان مى برد و از وقار و شكوه آدمى مى كاهد.
از اين رو ، پديده «سربار ديگران بودن» يا «زندگى وابسته داشتن» به شدّت مورد نكوهش قرار گرفته است . عزّت نفس يا احساس خودارزشمندى ، يكى از اساسى ترين نيازهاى روانى انسان است . طبيعى است كسى كه از اين نياز ، برخوردار نباشد ، نمى تواند احساس شادكامى و رضايتى از زندگى داشته باشد . يكى از
[١] غرر الحكم ، ح٨١٨٣ ؛ ر. ك: عيون الحكم والمواعظ، ص٢٠ .[٢] امام على عليه السلام : «المسألة طوق المذلّة تسلب العزيز عزّه و الحسيب حسبه» ، (غرر الحكم ، ح٨١٨٥ ؛ عيون الحكم والمواعظ، ص٦٥) .[٣] امام باقر عليه السلام مى فرمايد : «طلب الحوائج إلى الناس استلاب للعزة و مذهبة للحياء» (الكافى، ج٢، ص١٤٨ ؛ بحار الأنوار ، ج٧٥ ، ص١١٠ ، ح ١٧) .[٤] تحف العقول ، ص٢٧٩ .