گذشته از حكمت الهى در تأمين مواد لازم براى نيازهاى بشر ، نكته ديگر ، طبقه بندى نيازها از جهت ضرورت آن براى بقاى حيات است . هر چه نياز انسان به چيزى ، ضرورى تر و حياتى تر باشد ، خداوند ، دستيابى به آن را نيز آسان تر قرار داده است و هر چه از درجه ضرورت آن ، كاسته شود ، دستيابى به آن ، نياز به واسطه دارد . ضرورى ترين نياز حيات ، «هوا» است ؛ از اين رو ، به فراوانى در طبيعت ، وجود داشته ، بدون هيچ واسطه اى قابل دستيابى است . كافى است تنفّسى صورت گيرد و هوا به بدن برسد . پس از آن ، «آب» قرار دارد كه نسبت به هوا ، ضرورت كمترى دارد ؛ اما نسبت به خوراكى ها از اهميت بيشترى برخوردار است . اين مطلب را مى توان در ميزان تحمّل انسان ديد . شكيبايى انسان بر گرسنگى ، بيشتر از صبر او بر تشنگى است ؛ زيرا بدن انسان به آب ، بيشتر از غذا نيازمند است . گذشته از نوشيدن ، انسان در امورى همانند شستشوى لباس و ظروف ، سيراب كردن حيوانات و آبيارى مزارع نيز به آب نياز دارد . به خاطر همين نيازهاى فراوان ، آب به راحتى در دسترس انسان قرار گرفت تا وى براى تحصيل آن ، در دشوارى و رنج نيفتد . اما تأمين ديگر نيازها ، مثل : خوراك ، پوشاك ، مسكن و ... جز با تلاش و كوشش به دست نمى آيد ، تا انسان به خاطر بى كارى و بطالت ، در مستى و فساد غوطه ور نشود . همان گونه كه كودك بى كار ، به خود و خانواده اش آسيب مى رساند ، انسان بى كار نيز بر اثر سرمستى و خوش حالى ، باعث زيان خود و نزديكانش مى گردد . اين حقيقت را مى توان در زندگى كسانى كه در

[١] توحيد المفضل، ص٨٥ ؛ بحار الأنوار ، ج٣ ، ص٨٦ .