شيوه فرماندهى پيامبر(ص) - خطاب الموصلي، محمود بن شيت - الصفحة ٣٩٢
اذيت و كشتارى را كه قريش به مسلمانان مستضعف وارد مى ساختند، نسبت به اينان نيز روا دارند.
حتى خود رسول خدا (ص) تكذيب و اهانت بسيار ديد و با صبرى شگفتانگيز تبليغات دروغين قريش و مبارزه سخت آنان عليه دين را تحمل كرد.
وى از توطئه دقيقى كه قريش براى ترور او چيده بود رهايى يافت، همانطور كه با تحمل مشقت فراوان، هنگام هجرت از مكه به مدينه، از تعقيب آنان مصون ماند.
با آن كه بزرگترين ستمها و بىعدالتيها بر مسلمانان تحميل گرديد، امّا رسول خدا (ص) هنگام فتح مكه فرمود: «برويد، شما آزاد شدگانيد!!» پيامبر خدا (ص) جز در صورت ناچارى اقدام به مبارزه نكرد؛ و همه غزوههاى آن حضرت براى مقابله با تجاوز داخلى و خارجى و يا خنثى كردن مقاصد تجاوزكارانه دشمن بود. از اندك تمايل دشمن نسبت به صلح استقبال مىكرد و از راه بستن پيمان، با آنها ارتباط برقرار مىساخت.
بررسى غزوههاى پيامبر (ص) اگر با روحيه بىطرفى و آزاد خواهشهاى نفسانى انجام گيرد، ثابت مىكند كه مسلمانان به هيچ كس تجاوز روا نداشتهاند- چونكه خداوند تجاوزگران را دوست نمىدارد-.
همين طور اين بررسى ثابت مىكند كه قصد مسلمانان از جنگ، مجبور ساختن مردم براى ورود به اسلام نبود، چنان كه بسيارى از رجال قريش پس از فتح مكه بر شرك خود باقى ماندند. آنان در حالى در جنگ حنين شركت جستند كه مسلمانان مىدانستند كه هنوز بر اعتقاد نخست خويش باقى هستند. خداوند متعال مىفرمايد: «لا اكراه فى الدين» «١» (در دين اجبار نيست) ... و مىفرمايد: «أَفَأَنْتَ تُكْرِهُ النَّاسَ حَتَّى يَكُونُواْ مُؤْمِنينَ» «٢» (آيا تو مىخواهى مردم را مجبور كنى كه ايمان بياورند؟) از جمله اين مشركان صفوان بن اميه، ابو سفيان و كَلْدةِ بن حَنبَل بودند.
آيا پس از آنكه قريش تسليم گرديد و مكه دروازههايش را به روى مسلمانان گشود،