درسهايى از غزوه‌هاى پاكسازى:
حركت شبانه:
در بيشتر اين غزوه‌ها رسول خدا (ص) شبانه حركت مى‌كرد تا مقاصد و جهت حركتش بر دشمن پوشيده بماند و بدين وسيله آنان را در زمان و مكان غافلگير سازد.
قبايلى كه رسول خدا (ص) با آنها مى‌جنگيد نيرومند بودند و ياور و همپيمان داشتند.
چنانچه اين قبايل از حركت آن حضرت آگاه مى‌گرديدند، به سرعت آماده شده از هم‌پيمان‌هاى خود براى جنگ كمك مى‌گرفتند. اما حركت شبانه از همه اين امور جلوگيرى مى‌كرد و رسول خدا (ص)، در حالى كه نسبت به دشمن از نيروى كمترى برخوردار بود، موفق گرديد بر همه آنها چيره شود و به مقاصد خصمانه آنها پايان دهد و در دلِ اين قبايل و ديگر قبايلى كه آوازه پيروزى مسلمانان را مى‌شنيدند ترس و وحشت بيفكند.
نخستين ضربه بر روحيه اعراب تأثير قطعى دارد. چنانچه در نخستين نبرد مغلوب شوند پراكنده مى‌شوند و گرنه از ميان بردن آنها كارى بس دشوار است! رسول خدا (ص) كه با اين خصلت اعراب آشنا بود، كوشيد با يك ضربه غافلگيرانه به وسيله حركت شبانه روحيه آنان را بشدت تضعيف كند و يكى از اصول مهم جنگ يعنى غافلگيرى را به كار بندد.
تهاجم بامدادى:
سريه ابُوسلمه در سپيده دم انجام شدو بنى اسد را غافلگير ساخت، بر روحيه آنها تأثير گذاشت و وادار به گريزشان كرد.
تهاجم بامدادان تضمين كننده اصل غافلگيرى است، زيرا دشمن در اين هنگام يا خواب است و يا خواب آلود و در هر حال براى رزم آمادگى ندارد.
اما اين قسم تهاجم، به نيروهاى كارآزموده نياز دارد كه اهدافشان را به خوبى بشناسند و با خودشان درگير نشوند. زيرا اين كار موجب زيانهاى جانى جبران ناپذيرى مى‌گردد. تهاجمهاى بامدادى مسلمانان نشانه آزمودگى و آشنايى ممتاز آنها به فنون نظامى است. همچنين اين نوع تهاجم مقتضى آن است كه فرمانده بر كار خود مسلط