قريش كه چنين ديدند، از رسول خدا (ص) طلب عفو كردند و او را به حق خويشاوندى سوگند دادند تا مسلمانانى راكه عرصه را بر آنها تنگ كرده بودند، به مدينه فراخواند. همچنين نسبت به [تعقيب و محاكمه‌] آن گروه اعلام بى‌نيازى كردند.
به اين ترتيب قريش شرطى را كه براى خود يك پيروزى تلقى مى‌كردند- و مسلمانان آن را دون كرامت خويش مى‌شمردند- ملغى كردند؛ و مسلمانان بدون آنكه پيمانى را نقض كنند، سرگرم تبليغ دين شدند و شمارى از آنها كه از مكه گريخته بودند، قريش را در معرض تهديد قرار دادند. مسلمانان بى‌طرف ماندند ولى فراريان از جنگ قريش با هواداران آنها به مبارزه پرداختند و بدين صورت، بى‌طرفى مسلحانه به روشن‌ترين وجه خود تحقق يافت.
جنگ تبليغاتى:
مسلمانان با قصد زيارت خانه خدا، بزرگترين جنگ تبليغاتى را- كه از مهم‌ترين اصول جنگ سرد به شمار مى‌رود- عليه قريش به پا كردند.
آنان به گونه‌اى نسبت به خانه خدا اظهار تعظيم كردند كه جاى هيچ شك و ترديدى باقى نگذاشت و آوازه‌اش به گوش همه اعراب رسيد. پس از آنكه قريش از زيارت مسلمانان جلوگيرى كردند، همه مردم آنان را ستمگر مى‌خواندند، زيرا حق نداشتند از كسانى كه به منظور زيارت و بزرگداشت كعبه آمده بودند، جلوگيرى كنند.
ديديم كه چگونه فرستاده قريش، براى گفت و گو، با ديدن شتران قربانى بدون آنكه با پيامبر (ص) رو به رو گردد راه مكه را در پيش گرفت؛ و ضمن گزارش مشاهداتش آنها را بشدت تهديد كرد. حتى اين جنگ تبليغاتى نزديك بود ميان قريش و احابيش، جنگ داخلى راه بيندازد! عثمان نيز كه از سوى رسول خدا (ص) مأمور گفت و گو با قريش شد، توانست با مسلمانان مكه تماس گرفته، آنان را نسبت به هدفهاى زندگى ساز اسلام توجيه كند. در حقيقت جنگ حديبيه، يك جنگ تبليغاتى بود.
نتايج حديبيه:
١- مهمترين دستاوردهاى صلح حديبيه اينها بودند:
الف- شناخته شدن مسلمانان به عنوان رقيب قدرتمند قريش- به اين ترتيب، دولت‌