در حومه مدينه، مسلمانان را مورد تهاجم قرار دادند.
رسول خدا (ص)، با استفاده از شيوه‌هاى گوناگون، اطلاعات مربوط به نيات دشمن را پيش از وقوع نبرد به دست مى‌آورد؛ آنان را مورد تهاجم قرار مى‌داد، و نقشه‌هاى خصمانه‌شان را نقش بر آب مى‌كرد.
نكته مهم و قابل يادآورى اين است كه به كارگيرى اصل تهاجم از سوى رسول خدا (ص)، به‌منظور دفاع از اسلام، حمايت از دين حنيف و تلاش به منظور كسب آزادى تبليغ آن و نيز به منظور برقرارى صلح بود. حضرتش با اين شيوه، يك اصل تاكتيكى را كه مى‌گويد: «تهاجم بهترين شيوه دفاع است»، به كار بست.
غافلگيرى «١»:
غافلگيرى، پديد آوردن وضعيتى است كه دشمن براى آن آمادگى ندارد. از مهمترين عواملى كه به غافلگيرى منتهى مى‌گردد رازدارى است.
رازدارى از طريق پنهان كردن تواناييها يا مقاصد و يا استفاده از سلاحهاى جديد، يا استفاده از سلاحهاى موجود به شيوه‌اى نو، حاصل مى‌گردد.
اصل غافلگيرى با استفاده از زمان، مكان يا شيوه پياده مى‌شود. رسول خدا (ص) هر سه نوع غافلگيرى را به كار بست، تا آنجا كه مى‌توان غزوه‌هاى آن حضرت را مصداق آشكار به كار بردن شيوه‌هاى غافلگيرانه شمرد.
با آنكه مدينه پايگاه امن مسلمانان بود، شمار زيادى نيروى ستون پنجم «٢»- كه بدخواه مسلمانان بودند و از راهها و شيوه‌هاى گوناگون براى تضعيف توان آنها مى‌كوشيدند- در آنجا حضور داشتند.
از جمله عناصر ستون پنجم، يهوديان، منافقان، اعراب (جاسوسان قريش) و نبطى‌ها