وضعيت مسلمانان در هنگام شكست بسيار دشوار بود، بويژه آنكه تازه‌مسلمانها پيشاپيش فراريان بودند و آنان تشويق مى‌كردند.
در موقعيتى چنين دشوار، رسول خدا (ص) تنها با مشركان مبارزه نمى‌كرد، بلكه با بسيارى از كسانى كه خود را مسلمان وانمود كرده در سپاه آن حضرت شركت داشتند نيز مبارزه مى‌كرد. چنانكه ديديم، يكى از اينان كوشيد شايد بتواند با استفاده از اين موقعيت وى را ترور كند.
نتيجه جنگ حنين، بارزترين نمونه تأثير فرماندهى بر نتايج نبرد است. بطورى كه مى‌توان گفت، دستاورد نبرد حنين، با يارى خداوند، تنها ثمره تلاش شخص رسول خدا (ص) بود.
اما فرمانده مشركان، با وجود شجاعت و بى‌باكى، ويژگى‌هاى يك فرمانده واقعى را نداشت. زيرا همراه آوردن اموال و زنان و كودكان كار بيهوده‌اى بود. او به چيزى جز نقشه اشغال دره حنين نمى‌انديشيد. اما پس از اشغال دره، سپاه وى كه هيچ نقشه‌اى براى دفاع يا عقب‌نشينى طرح نكرده بود، با اندك فشارى سراسيمه گرديد، به همين دليل نيروهاى بى‌پشتيبان او هنگام عقب‌نشينى متحمل زيانهاى فراوان شدند.
تعقيب:
الف- پس از شكست مسلمانان در وهله نخست جنگِ حنين، مشركان اقدام به تعقيب آنها كردند. اما مسلمانانِ پايدار و در رأس آنها رسول خدا (ص) توانستند از شدت حمله آنان بكاهند و از عمليات عقب‌نشينى مسلمانان پشتيبانى كنند، بدون آنكه مشركان توانسته باشند كارى انجام دهند. نخستين وظيفه مسلمانان پايدارى تشكيل يك نيروى پشتيبان براى عقب‌نشينى بود. اين نيرو به موفقيت شايانى دست يافت. بطورى كه در صورت نبودن آن، با توجه به تنگى ميدان نبرد، مسلمانان زيانهاى بسيار مى‌ديدند.
ب- پس از تجمع برخى مسلمانان و تدارك حمله متقابل و شكست مشركان، اينان براى حمايت نيرويى نداشتند. از اين رو مسلمانان موفق گرديدند، خسارتهاى بسيارى بر آنها وارد سازند و عقب‌نشينى آنان را به شكست تبديل كنند.