شيوه فرماندهى پيامبر(ص) - خطاب الموصلي، محمود بن شيت - الصفحة ٨٩
نتايج:
رسول خدا (ص) توانست به مدينه پناه ببرد و نيروهايش را در آنجا تمركز دهد و صفوف ساكنان آن شهر را، علىرغم اختلاف تمايلات، خواستهها و اديانش متحد سازد و در راستاى مقابله با تجاوز خارجى و پايان دادن به اختلافهاى داخلى، آنان را به جامعهاى واحد تبديل كند.
گرچه تنها سپاه مورد اعتماد رسول خدا (ص) با وجود كمى تعدادشان- مسلمانان بودند، اما آن حضرت توانست عقيدهاى را در آنان پديد بياورد كه از صميم قلب بدان ايمان داشته باشند؛ و هدفهايى چنان روشن را براى آنان ترسيم بفرمايد كه در راه رسيدن به آنها از بذل مال و جان دريغ نورزند.
هدف مسلمانان دفاع از اسلام و تلاش براى حمايت از آزادى گسترش آن بود و در اين راستا از بذل همه دار و ندارشان دريغ نمىورزيدند.
تا اين هنگام رسول خدا (ص) سپاهى فراهم ساخت كه هدفى يگانه، آنان را گردهم مىآورد، تنها از يك فرمانده دستور مىگرفتند و بر يك پايگاه امن تكيه داشتند. به اين ترتيب- علىرغم شمار اندك مسلمانان- همه وسايل موفقيت آنان در صورت بروز جنگ آماده گرديد.
اعراب، روميان و ايرانيان اعراب:
ملت عرب نماينده كهنترين و نابترين ملتهاى سامىنژاد است. زيرا كه اينان در جزيره عربى به حالت انزوا به سر مىبردند و هيچ جهانگشايى موفق به ورود در اين جزيره نگرديد، در نتيجه آنان براى روزگارى دراز در آنجا باقى ماندند.
اعراب دونوعند: عدنانيها، يعنى اعراب شمال و قحطانيها يعنى اعراب جنوب. اين تقسيم پايه نژادى ندارد، بلكه پايه آن شرايط خاص زمانى و مكانى است كه به تفاوتهايى در زبان و فرهنگ منجر گرديده است.