اما رسول خدا (ص) به اين توطئه پى برد و در شبى كه بنا بود اين تصميم به اجرا درآيد همراه ابوبكر به مدينه مهاجرت كرد؛ و با وجود سرسختى قريش براى دستگيرى ايشان، آن حضرت موفق گرديد كه بسلامت به مدينه برسد.
خبر آن مهاجر بزرگ در مدينه پيچيد و مردمان شهر هر بامداد براى استقبال وى بيرون مى‌آمدند و چون گرما شدت مى‌يافت به خانه برمى‌گشتند. با نزديك شدن رسول خدا (ص) به مدينه، مردم مسلّحانه به استقبال آمدند و شهر جامه عيد به تن كرد.
مفهوم هجرت رسول خدا (ص) به مدينه، پيوستن فرمانده به سربازانش در پايگاه امن آنان بود. با هجرت رسول خدا (ص) به مدينه، دولت اسلامى تشكيل گرديد و تاريخ آن مبدأ تاريخ هجرى قرار گرفت. با استقرار رسول اكرم (ص) در مدينه، به اعتبار اينكه حضرتش رياست عاليه مسلمانان مستقر در پايگاه امن مدينه را دارا بود، حاكميت مطلق از آن وى گرديد.
در مدينه منوره (جهاد به خاطر وحدت و توحيد)
بناى مسجد:
پس از آن كه جاى مسجد مدينه از سوى پيامبر (ص) تعيين شد، بناى آن با خشت و سنگ آغاز گرديد و آن حضرت به همراه ياران خود خشت و سنگ به‌دوش مى‌كشيد و بدينگونه پيامبر خدا (ص) نيز در اين كار شركت فرمود. به اين ترتيب بناى مسجد با فرشى از شن و ماسه، سقفى از شاخه نخل و ستونهايى از تنه درخت خرما به پايان رسيد. با ساختمان اين مسجد در حقيقت بناى نخستين پادگان اسلامى كامل شد.
برادرى:
رسول خدا (ص) ميان ياران خويش از مهاجران و انصار پيوند برادرى برقرار ساخت تا اينكه در امور زندگى كمك كار يكديگر باشند و همگى در راستاى هدفى يگانه با هم يكى گردند.
پس از آنكه ميان عبدالرحمن بن عوف و سعد بن ربيع «١» پيوند برادرى برقرار شد،