شيوه فرماندهى پيامبر(ص) - خطاب الموصلي، محمود بن شيت - الصفحة ٦٩
بدين ترتيب آيه كريمه از مسلمانان مىخواهد، هرگاه از سوى دشمنانشان احساس شرارت كردند، پيمان فيمابين را به طور صريح لغو كنند.
مسلمانان به احدى خيانت نمىكنند و هيچ كس را فريب نمىدهند و با صراحت كامل به دشمن اعلان جنگ مىدهند و آنگاه اقدام به پيكار مىكنند.
دعوت به جهاد:
اسلام به مسلمانان هشدار مىدهد كه هنگام شنيدن نداى جهاد در پاسخ به آن از سستى و كاهلى بپرهيزند.
«يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنُوا، ما لَكُمْ إِذا قيلَ لَكُمُ انْفِرُوا فِى سَبيلِ اللَّهِ اثَّاقَلْتُمْ إِلَى الْأَرْضِ، أَرَضِيتُمْ بِالْحَيوةِ الدُّنْيا مِنَ الْآخِرَةِ، فَما مَتاعُ الْحَيوةِ الدُّنْيا فِى الْآخِرَةِ الَّا قَليلٌ، إِلَّا تَنْفِرُواْ يُعَذِّبْكُمْ عَذاباً أَليماً وَ يَسْتَبْدِلْ قَوْماً غَيْرَكُمْ وَ لا تَضُرُّوهُ شَيْئاً، وَاللَّهُ عَلى كُلّ شَىءٍ قَديرٌ» «١» اى كسانى كه ايمان آوردهايد، شما را چه شده است كه چون به شما گفته مىشود در راه خدا بسيج شويد، كندى به خرج مىدهيد؟ آيا به جاى آخرت به زندگىِ دنيا دل خوش كردهايد؟ متاع زندگى دنيا در برابر آخرت جز اندكى نيست.
اگر بسيج نشويد، (خدا) شما را به عذابى دردناك عذاب مىكند، و گروهى ديگر به جاى شما مىآورد، به او زيانى نخواهيد رسانيد، و خدا بر هر چيزى تواناست.
كيفر متخلفان : اسلام به متخلفان از جنگ كيفر روانى مىدهد؛ به اين ترتيب كه خانواده متخلف حتى همسرش از او دورى مىگزيند، و افراد جامعه اسلامى او را طرد و روابطشان را با او قطع مىكنند؛ و متخلف در ميان جامعه به عنوان فردى پست و فرومايه معرفى مىشود.
«وَ عَلَى الثَّلاثَةِ الَّذينَ خُلِّفُوا حَتَّى إِذا ضاقَتْ عَلَيْهِمُ الْأَرْضُ بِما رَحُبَتْ وَ ضاقَتْ عَلَيْهِمْ أَنْفُسُهُمْ وَ ظَنُّوا أَنْ لا مَلْجَأَ مِنَ اللَّهِ الَّا الَيْهِ ثُمَّ تابَ عَلَيْهِمْ لِيَتُوبُوا» «٢» و [نيز] بر آن سه تن كه بر جاى مانده بودند، [و قبول توبه آنان به تعويق افتاد] تا آنجا كه