وادار ساختن اينان به پذيرش اسلام كار دشوارى بود؟
اين گفته‌ها كه هدف مبارزه در اسلام انتشار دين است پايه‌اى ندارد، بايد گفت كه هدف مبارزه، تأمين آزادى براى انتشار دعوت، حمايت از دين و برقرارى صلح است؛ و ميان اين دو هدف تفاوت بسيار است.
با آنكه مبارزه اسلامى، به دليل دور بودن از ستم و تجاوز، جنبه دفاعى دارد، اما ثابت «١» و بى‌تحرّك نيست، بلكه به تعبير نظامى جديد، دفاع تعرضى است؛ و مفهومش اين است كه گرچه مسلمانان آغاز به تجاوز نمى‌كنند، ولى براى دفاع از خود، هرگونه تجاوزى را با تهاجم متقابل سركوب مى‌كنند.
ب- مبارزه براى تحكيم پايه‌هاى صلح‌ پس از هجرت رسول خدا (ص) از مكه به مدينه، مشركان و يهوديان اين شهر، خود را صلح دوست وانمود كردند. وى نيز از اين امر استقبال فرمود و با آنان معاهده‌اى را به امضا رساند كه آزادى عقيده و امنيت همگان را تأمين مى‌كرد.
رسول خدا (ص) با همه قبايل صلحجو، مثل بنى‌ضمره (در غزوه ودان)، بنى مدلج در (غزوه عشيره) و قريش (در غزوه حديبيه) پيمان بست.
او همه تلاش خود را در راستاى هدفهاى صلح‌آميز به كار مى‌بست. هر چند كه اين امر در مواردى چون غزوه حديبيه، موجب ناخشنودى يارانش مى‌گشت.
صلح، ضامن آرامش است. در دوران صلح حديبيه، اسلام در ميان مردم چنان انتشارى يافت كه در دوران جنگ نيافته بود. حتى انتشار اسلام در دوران صلح چندين برابر دوران مبارزه بود.
تن دادن به صلح از نشانه‌هاى ديندارى است: «وَ انْ جَنَحُوا لِلسَّلْمِ فَاجْنَحْ لَها» «٢» (اگر به صلح مايل شدند تو نيز از در صلح وارد شو). بنابراين اگر ديده مى‌شود كه رسول خدا (ص) همه پيشنهادهاى صلحجويانه دشمن را در هر زمان و مكانى مى‌پذيرد و بلكه به اين كار تشويق نيز مى‌كند، شگفت‌آور نيست. در اسلام، صلح اصلى ثابت و جنگ‌