كرد و همانند جنگهاى امروزى براى حراست از آن نگاهبان گماشت. كارها را ميان يارانش تقسيم مى‌كرد و بر اجراى كامل آنها نظارت داشت، چنانكه در حفر خندق روى داد. آن حضرت به تهاجم بامدادى، كه نيازمند به كارآيى و آموزش ممتاز است، اقدام فرمود. همانند غزوه بنى‌مصطلق.
آلمانها به خود مى‌بالند كه نخستين مبتكر نامه‌هاى سر به مهر هستند، اما حقايق تاريخى حاكى از ابتكار اينگونه نامه‌ها به وسيله رسول خدا (ص) است.
آن حضرت براى پشتيبانى دعوت اسلامى در برابر دشمنان فراوان، با بسيج همه نيروهاى مادى و معنوى در راستاى هدفهاى نظامى، جنگ همگانى را به معناى واقعى كلمه به كار بست. اين در حالى است كه اين نوع جنگ تنها پس از جنگ جهانى دوم شناخته شد و آلمانها به ابتكار آن افتخار مى‌كنند.
فرماندهى نمونه‌ ديديم كه رسول خدا (ص) همه ويژگيهاى يك فرمانده نمونه را، طبق آنچه مورد نظر منابع نظامى جديد است، دارا بود.
ديديم كه چگونه آن حضرت همه اصول جنگ را با كمال شايستگى به كار بست؛ و آراسته به مزيتهايى بود كه در منابع نظامى به چشم نمى‌خورد. انديشمندان نظامى وجود همه اين ويژگيها را در فرماندهان بعيد مى‌شمارند. و در اين باره حق نيز به جانب آنهاست اما پيامبر (ص) يك فرمانده الهى بود در حالى كه آنان بشرى مى‌انديشند. ديديم كه چگونه آن حضرت اسلوبهاى نو را ابتكار فرمود و به‌كار بست و در مبارزات خود از سلاحهاى نو استفاده كرد.
براستى كدام فرماندهى اين همه مزيت دارد و همه اصول جنگ را به كار بسته و اين همه شيوه را ابتكار كرده است؟
اينها نخستين رمز پيروزى مسلمانان بر دشمنانشان بود. به قول معروف: «يكى بُوَد كه رساند حساب را به هزار.»