آنها را شناسايى و خنثى مى‌ساخت. يهود يا ديگر قبايل هيچ تصميمى نمى‌گرفتند مگر آن كه رسول خدا (ص) بلافاصله از آن آگاه مى‌گشت و تدبير لازم را براى نقش بر آب كردن نقشه‌هايشان اتخاذ مى‌فرمود. آن حضرت چندين بار موفق شد، پيش از آنكه دشمن بتواند نيروهايش را بطور كامل عليه مسلمانان بسيج كند، آنان را پراكنده سازد.
رسول خدا (ص) همه تحركات داخلى و خارجى را زير نظر داشت و لحظه‌اى از گردآورى اطلاعات غافل نبود. بنابر اين وقتى تصميمات سريع و صحيح است، جاى شگفتى نيست كه طرحها و نقشه‌هاى كه مبتنى بر آنها نيز حداكثر پيروزى را به ارمغان آورد.
ب- شجاعت فردى:
شجاعت فردى رسول خدا (ص) در همه زمينه ها آشكار است و تنها به عملكرد نظامى وى اختصاص ندارد، بلكه در كارهاى غير نظامى ايشان نيز به چشم مى‌خورد.
تصميم آن حضرت مبنى بر پذيرش جنگ بدر- نخستين جنگ سرنوشت سازى كه مسلمانان شركت كردند- بى نهايت شجاعانه است. زيرا نيروهاى آن حضرت يك سوم نيروى قريش بود و شكست مسلمانان آينده اسلام را به خطر مى‌انداخت.
پايدارى آن حضرت در برابر ده‌هزار نيروى احزاب در جنگ خندق، بويژه پس از پيمان شكنى يهوديان و مورد تهديد قرار گرفتن نيروهاى اسلامى از درون و بيرون مدينه نيز حاكى از شجاعت بى‌مانند اوست.
در جنگ بدر، براى شركت مستقيم در جنگ از مقر فرماندهى فرود آمد. حضرت على‌بن‌ابى‌طالب (ع) در اين باره مى‌گويد:
«چون كارزار دشوار و حلقه محاصره تنگ مى‌گرديد به رسول خدا (ص) پناه مى‌برديم، بطورى كه هيچ كدام ما از او به دشمن نزديكتر نبود؛ و خود را در جنگ بدر مى‌ديدم، در حالى كه ما به رسول خدا (ص) پناه مى‌برديم و او از همه ما به دشمن نزديكتر بود.» شبى صدايى مردم مدينه را به وحشت انداخت و سوى آن رهسپار گرديدند. در راه با پيامبر اكرم رو به رو شدند، در حالى كه شمشيرى بر گردن آويخته بر اسب برهنه ابى طلحه سوار بود- و از سمت صدا بازمى‌گشت- و مى‌فرمود: وحشت نكنيد.