پيروزى مسلمانان وجود داشت؟
هر كس، غزوه‌هاى بدر؛ احد، خندق و حنين را با موشكافى مورد بررسى قرار دهد و بر موضع طرفين آگاهى يابد و تحولات ميدان نبرد را به دقت بنگرد، تأثير فعاليتهاى شخص پيامبر (ص) را در هدايت مسلمانان به روشنى درخواهد يافت. همان تأثيرى كه اگر نمى بود، اينك اسلام چهره ديگرى داشت. حال ببينيم كه عوامل پيروزى جنگهاى آن حضرت چه بوده است؟
پيروزيهاى پيامبر به دو عامل بازمى‌گردد: نخست: تأييد خداوند متعال با اعطاى پيروزيهاى روشن؛ دوم عوامل فنى نظامى كه خود به چهار عامل زير قابل تجزيه است:
١- فرماندهى هوشمندانه پيامبر خدا (ص).
٢- سربازان ممتاز صدر اسلام.
٣- جنگ عادلانه، يعنى رعايت عدالت در جنگ با دشمنان.
٤- وضعيت نابسامان نظامى دشمنان اعم از عرب، روم و ايرانى.
عامل نخست: فرماندهى هوشمندانه رسول خدا (ص):
خلاصه ويژگيهاى يك فرمانده‌ آن طور كه در كتاب «نظامات الخدمة السفريه»- يكى از منابع معتبر نظامى- آمده است، مزيتهاى فردى يك فرمانده از خلال فرمانهايى كه صادر مى‌كند آشكار مى‌شود.
تصميمهاى صحيح يك فرمانده تنها به شجاعت فردى، اراده نيرومند و ثابت و تحمل بدون تزلزل مسؤوليت وابسته نيست، بلكه علاوه بر اينها بايد نسبت به اصول جنگ آگاهى كامل داشته باشد؛ از قدرت تصميم‌گيرى سريع و روشن بهره‌مند باشد؛ ضمن برخوردارى از مُخَيَّله‌اى نيرومند، پيروزى موجب غرور و شكست موجب خرد شدن اراده او نگردد؛ و با جنبه‌هاى گوناگون طبيعت بشرى آشنا باشد.
حفظ روحيه نيروها و اجراى تصميمات فرماندهان با دميدن روح اعتماد و دوستى ميان سربازان به دست مى‌آيد و تأثير فرمانده در اين جهت به ميزان اعتماد به نفس و خويشتن دارى خود او بستگى دارد.