شيوه فرماندهى پيامبر(ص) - خطاب الموصلي، محمود بن شيت - الصفحة ٣٥٠
رحمت و شفقت همه مردم نيازمند است، فرمان رهبر را بيش از ديگران رعايت مىكنند.
اما بايد دانست كه در اين فرمانها مصالح همگان نهفته بود و مسلمانان همه سربازان مخلص و فداكار اين مصالح بودند.
نتايج: نتايج جنگ تبوك بطور فهرستوار اينهاست:
بالا رفتن روحيه مسلمانان در برابر روم و همپيمانهاى آن و نيز نزد همه اعراب جزيرهنماى عربستان. رسول خدا (ص) با اين اقدام موفق شد كه باور توانايى جنگ و پيروزى بر روميان را در مسلمانان پديد آورد.
عربها پيش از رسول خدا (ص) جلوگيرى از تهاجم روميان، حتى در سرزمين عرب را در خواب نمىديدند. اما پس از جنگ تبوك يقين كردند كه مىتوانند روميان را در سرزمين خودشان مورد تهاجم قرار دهند و ارتش آنان را در همانجا نابود سازند.
٢- پيروزى روانى مسلمانان بر روم، اعرابى را كه تاكنون اسلام نياورده بودند از دو دلى بيرون آورد. اگر نيروهاى اسلامى آنقدر توانا باشند كه بتوانند روميان را در كشور خودشان تهديد كنند، نيروهاى قبايل عرب كجا توان ايستادگى در برابر چنين نيرويى را خواهند داشت؟
از اين رو، پس از بازگشت رسول خدا (ص) به مدينه از تبوك، هيأتهاى نمايندگى اين قبايل گروه گروه به آن شهر مىآمدند و اسلام خود را اعلام مىداشتند. از آنجا كه مردم در اين سال گروه گروه به اسلام روى مىآوردند، آن را سال وفود (گروهها) ناميدند.
٣- رسول خدا (ص) موفق گرديد با بستن قراردادهايى با ساكنان مرزهاى شمالى كه شبه جزيره را با شام- كه تابع روم بود- مرتبط مىسازد؛ و نيز با استفاده از اسلام برخى از آن قبايل نقاط تمركز سپاه اسلام را در آن منطقه سامان بدهد.
اين نقاط تمركز راه را براى فتوحات اسلامى در دوران خلفاى راشدين هموار ساخت و از همين پايگاهها بود كه نيروهاى اسلامى سوى شمال رهسپار گشتند و براى رسيدن به هدف بزرگ خود يعنى فتح سرزمين شام در همان پايگاهها تمركز يافتند.