و شناخته شده بجنگند. آنچه مسلمانان را در ميدانهاى گوناگون نبرد پيروز ساخت اعتقادشان بود. همان اعتقادى كه آنان را وامى‌داشت تا جان و مال خود را از روى ميل در راه خدا و اعتلاى كلمة الله تقديم كنند.
پس از فتح مكه بسيارى از سران قريش اسلام آوردند. هنگامى كه سپاه اسلامى سوى حنين راه افتاد، حدود دو هزار تن از تازه مسلمانهايى كه از اسلام جز با نام آن آشنا نبودند- زيرا هنوز از اسلام آنها چيزى نگذشته بود تا با تعاليم آن آشنا شوند- با آنان همراه گرديدند.
تازه مسلمانان هنگام رفتن به حنين، در راه به درختى سر سبزو بزرگ برخوردند و از گوشه و كنار فرياد مى‌زدند: «اى رسول خدا براى ما نيز مانند اينان ذات انواطى «١» قرار ده.» ذات انواط درخت بزرگى بود كه در روزگار جاهليت همه ساله براى تبرك جستن نزدش مى‌آمدند و سلاحشان را بر آن مى‌آويختند. در پايش قربانى مى‌كردند و يك روز كنارش اعتكاف مى‌كردند. تازه مسلمانان كه اسلام در دلهايشان رسوخ نكرده بود، نمى‌فهميدند كه همه جهاد پيامبر (ص) براى تحقق يك هدف يعنى پايان دادن به شرك و اعتلاى كلمه توحيد است.
حتى شمارى از اينان بتهايشان را همراه داشتند. از اين رو نه تنها از شكست مسلمانان خوشحال گرديدند، بلكه آنان را سركوفت مى‌زدند و ديگران را نيز بر اين كار تشويق مى‌كردند.
ب- از جمله عوامل هزيمت مسلمانان در دور نخست جنگ حنين وجود همين تازه مسلمانهاى قريش بود كه هنوز اسلام در دل آنها جاى نگرفته بود و در همان آغاز شكست خوردند و ترس و وحشت مردم را برانگيختند و روحيه‌ها را متزلزل ساختند.
در جنگ، كارى دشوارتر از تسلط بر عقب‌نشينى نيست. هنگامى كه يكى از يگانها عقب مى‌نشيند، ديگران با ديدن آنها، بدون هيج تأمل و انديشه‌اى، راه مى‌افتن شيوه فرماندهى پيامبر(ص) ٣٣٤ نيروهاى طرفين:
ص : ٣٣٤ د. در دور نخست جنگ حنين نيز همين اتفاق رخ داد. زيرا مسلمانان شكست خورده همانند يك‌