خود گنجانيده بود. اين نقشه به آن حضرت امكان مى‌داد تا به وسيله نيروهايى كه قدرت عمل مستقل داشتند، شهر را از چهار سو در محاصره بگيرد. به اين ترتيب امكان هر نوع مقاومتى را در همه سو از ميان برد. همچنين با اين نقشه موفق گرديد نيروهاى قريش را متفرق سازد تا هر گروه از آنها جداگانه با ستونهاى سپاه اسلام روبه رو گردند و توان كافى نداشته باشند.
پيامبر خدا (ص) در حالى اين تدبيرهاى عملى را اتخاذ كرد كه احتمال بروز مقاومت از سوى قريش بسيار ضعيف بود. هدف از اين رفتار جلوگيرى از غافلگير شدن نيروهاى خودى با هر ميزان خسارت و در هر شرايط و اوضاعى بود.
اين رفتار پيامبر (ص) از بارزترين نمونه‌هاى دور انديشى است كه همه فرماندهان برجسته‌اى بايد دارا باشد.
سازماندهى:
سپاه فتح از مهاجران، انصار و مسلمانان بيشتر قبايل معروف آن روز عرب تشكيل مى‌گرديد. هزار نفر از بنى سُليم، ١٣٠٠ مرد از بنى مُزَيْنَه، چهار صد تن از بنى غِفار، ١٤٠٠ تن از بنى جُهيْنَه، چهارصد تن از اسْلَم و شمارى از تَميم، اسَد، قيس و ديگر قبايل.
اين سازماندهى، مشركان را نسبت به مقاومت در برابر مسلمانان دچار تزلزل كرد؛ زيرا نه تنها هركدام از قبايل مشرك، ميان سپاه فتح آشنايانى داشتند، بلكه بسيارى از اين قبايل- با وجود اختلاف اعتقادى- پيروزى سپاه اسلام را پيروزى خودشان تلقى مى‌كردند. بالاتر از آن، پيروزى اين سپاه براى هيچ كدام از قبايل اسلامى افتخار محسوب نمى‌شد، چنان كه شكست هركدام از قبايل نيز ننگ نبود، زيرا سپاه به قبيله خاصى اختصاص نداشت يا يك ارتش عربى خالص نبود، بلكه متعلق اسلام بود و مسلمانان عرب و غير عرب در آن شركت داشتند.